Joan Perez de Lazarraga

ESKUIZKRIBUA

Fitxategi hau “liburu-e” bildumako alea da,
liburu elektronikoen irakurgailurako prestatua.

Liburu gehiago eskuratzeko:
              http://armiarma.com/liburu-e

Iturria: Lazarraga - Eskuizkribuaren transkripzioa [http://klasikoak.armiarma.com/lazarraga/]

http://klasikoak.armiarma.com/

Egileari buruzko informazioa:

       http://zubitegia.armiarma.com/egileak/00694.htm

1.— SILBERO, SILBIA, DORISTEO TA SIRENA

       [...] bero e [...] edan egu [...] bere ugaza [...] tiak bere [...] pensadu eu[...] bada Silbe[...] idoro bagu[...] du eben kar[...] manera on[...]

       «Ainbat eta [...] neure begi[…] daukadan [...] karta oneta[...] uste dot dau[...] nau ezautu[...] badau bere[...] orri mila bider[...] kausea dan azkero[...] ri remedio emun jagi [...] ain andia dan azkero edo bes[...] rik izango ezpada bere nai beki[...] esku delikaduokaz karta oni eranz[...] nai ezpadau ni zure mesedeorr[...] il nadin nagoan lekurea[…] orren […]».

       [...]ea Sirena […]onjoean a […]nak iraku […]n buruan […]urteten ebela […]eaz zeña eku […]ena zan ez […]i ez legian […]ada mundu […]ik andiae […]ui eben kar […]urrik ezautu […]nik ezin esan […]asegin artu […]bio historieak ber […]renak kartea idoro eben […]u eben manera artan […]ori bere ezer esan baga Silbe- […]a ebilirik utra jakiteko deseo an […]irenak kartea artu eben ala ez sar […]txi eben lekura nun idoro eben […]itxi eben maneran bertan Zegaz utra asegin gutxi Silberok [...] ben bere biozean ekusirik a[...] bere gauzaetan zala ai[...] Silberoren asekabea ana[...] buruko zenzuna benzidu[...] artu eben ain maneraz[...] di batean irazarri ez zan[...] setan ebilela Sirenagaz [...] zidin utra espantadurik[...] bere pensamentua beti ber[...] la eta probaetarren pe[...] ganik apartadu aleia[...] biguela baz zena[...] au esaten ebel[...] egu[...] zeur[...] 

       Silbe[...] [...]Sirenaren berbea zegaz utra [...]artu eben esan zituan [...]k enzun ebelako bada e- [...]an Silbero egoala Sirena [...]ilberoren aposentura utra [...]az zeñak an egoan silla [...]berbaoek esaten asi [...]n.

       —Silbero nagozu leen [...]arso oriek osteango da [...]el baten zeure eskuz [...]dekidazula zegati [...]bazu nik bere [...]gozu erregutan.

       [...]au esanda [...] eben Si [...]an leku [...] baga [...]ti Sirenak [...]ten akorda [...]t eskrebie[...]

       —[...]di eze ezin [...]zuk [...]ura Gura dozun ni enplea nadin zure serbizioan suplikaetan natxazu Sirena ene laztana nai dakizula gaur gabean zeure aposentuko bentanara joaten eze an gura dot neuronek emun [...] zuk agindu deustazun kobrea [...] badurik bada kartea[...]

       [...] eben egoan lekurean [...] teti geldixe iramo[...] ren aposentura nun [...] rri eben Silberoren [...] rik an zioana [...] eta Silberori [...] urtengo le[...] bero bad[...] sirik Sir[...] nadu[...] Silber[...] eta jarr[...] rik Siren[...] azpian[...] netan eg[...] Sirena ben[...] anzat Silbe[...]. Artu eben biguelea eta utra boz amorosoaz asi zan manera onetan kantaeta:

              Poeta gatxa idoro dozu

              Sirena ene laztana

              [...] bentajaok esateko

              [...] nigana

              [...]

              [...] utra tristerik

              [...]ik eztakarte

              [...]ztiok ifinirik

              [...]txadu dei detizke

              [...] etorririk

              [...]ate

              [...] egirik

              [...]

              [...]zuzu

              [...]txizkoak

              [...]azu

              Ala bada nik orain, Jaungoikoa,

              esango dot nola tratadu nauzun,

              Sirena, utra birtute andizkoa

              egizu silenziaz eskutxadu.

       Silberoren kantu dulzeaz a[...] tu Sirenak arzaite eben e[...] sentuan eukan zanpona[...] utra dulzemente jaiten a[...] au esaten ebela:

              Kañadaetan arza legez[...]

              oi nago kongoxadurik [...]

              ekusi inork ez nagia[...]

              zugaz egiten ber[...]

              Silbero zuk bad[...]

              nola zure ag[...]

              con tal que ne[...]

              kutu ez dakid[...]

              Alaze beti legez [...]

              zuk erraz dasakezu [...]

              zure kontra zegati [...]

              ezer eginik ez na[...]

       Sirenak bere kantu[...] [...] eben burua bere besoaen ganean eta Sil- [...] bigueleari itxita artu eben berekin [...] arpa bat eta asi zan bere mina Sil- [...]deklaraetan manera onetan:

              [...]ik esango ditudan berbaok

              [...]go dira gutxi bazu

              [...]eau dodan azkero

              [...]ditut nik komenzadu.

              [...]engo ene penea

              [...]ingo dozu donzellea

              [...]n erexteagati

              [...]la kateea.

              [...]ai izango

              [...] atean

              [...]an gero

              [...]a.

              [...] banagizu

              [...]ati

              [...] ene laztana,

              [...]ot zugaiti.

       [...]a Silberoren berba [...]bentanea eta Silberori ezer esan baga sartu zan barrura. Silberok ekusirik zala Sirena enojadu, eskuetan eukan arpea iramo eben aiñ furia andiaz eze utra pedazu asko egin zan eta ala tristeza andiaz Silbero joan zan bere aposentura, nun asi zan llantu andi bat egiten, ain tristeza andiaz eze enzun egien guztiai emun eioan tristeza andia. Ainbat sentidu eben bada Silberok Sirenak agaz egin eben kaso gutxia, eze etorri zan eriozako puntura.

       Egun batean, bada, Silberoren ugazabak ikasirik nola egoan Silbero gaxorik, erregutu eusan bere emazteari eugi legiala kontu andia Silberori bear ebena emaiteaz, zegaiti zan utra keridua bere ugazabaren esean. Eta eseko andreak egin eben ala. Silbero, bada, obato errejidu zegati zan? Eseko andreak agindu eusan Silbiari, zeña zan Sirenaren konpanian egoana, eugi legiala utra kontu andia Silbero errejieteaz, zegaz utra asegin andia artu eben ala Silberok nola Silbiak, zegati utra on alkarri erexten.

       Egun batean bada, Silbia joan zan Silbero bisitaetan beti kostunbrezat  eukana legez, zenagaz asegin andia Silberok artu eben, zegati ai kontu andiaagaz egiten eben, aibat zan Silberoen deseoa Sirena ekusterren, eze erregutu eusan Silbiari legiola ain mesede andia, eze legiola bere partez Sirenari erregutu bisitaetan etorri legiola, zegati leukala esperanza andia Jaun zerukoagan eze, aen mesedea serbidu izaten lizala, Sirenak bisitadu balegi bertati osatua zala.

       Silbiak, bada, ezauturik Silberoen borondatea, prometidu eusan eze biaramunean sinfalta Sirena eroango leusala bere aposentura. Ainbat asegin Silberok artu eben Silbiak egin eusan promeseaz, eze kasi eukan gax guztia kendu jakan.

       Biaramun goxean joan zidin Silbia Sirena bisitazen eta osteango beste berbaen artean egion erregutu legiola konpania Silbero egoan aposentura joaten, eta Sirenak esan eusan eze asegin lebela, zeinzuk alkari eskuetarik eustela joan zirean Silberoen kamarara, nun sar zitezenean utra kortesmente Silberori berba egin eusaen, zeñak al egian kortesia eta mesura guztiaz saludadu zituan eta eskatu zidin arpa bat, zeña utra dulzero jaiten asi zan, manera onetan kantaetan ebela:

              Donzellea, zegati zaoz

              enegaz enojadurik,

              zurekin ene aitasuna

              orrela anzi jakinik?

              Donzellatxo linda damea,

              flordelisea zara zu;

              ene penea dakusun gero

              arren berba bat esazu.

       Ekusirik Sirenak Silberoen platikea, artu eben Silberok eskuetan eukan arpea, zeña jaite ebela eranzun egion manera onetan:

              Jentil honbre penadua,

              enegaiti kautibua,

              zure llantu dolorosook

              emaiten deustae kontentua.

       Bere kantaetea Sirenak akabadurik, urten eben ain laster Silbero egoan lekurean, eze ez zan bastadu inor bere biurketa. Silberok ainbat sentidu eben bada Sirenak esan eben berbaak, eze erorri zidin jarririk egoan silla baterean; ain agiz, eze, Silbia isasi ez ballako, ez zatean mirakuru an ila. Baegoan, bada, Silbero ain akordu gutxigaz, eze Silbiak uste eben eze eskuartean ilgo lizakala, areanda beregan biurtu zeitean artean. Eta destenpleak itxi egion orduan asi zan Silbia Silbero konsolaetan, bada bere ekusirik Silberok, ain kruelmente bere Sirenak trataetan lebela, ez eben gura inork berbarik legion, salbo bakotxik egon baxe. Eta, ala, Silbiak urten eben arean, nun Silbero geratu zidin bakotxik eta ain konsuelo gutxigaz nola inork pensadu ezin leian, zenak arturik biguela bat asi zan kantaetan manera onetan:

              Esperanzeau galdu jat,

              guztiz ez arren, parte bat;

              neure laztanaen amorearren

              egin gura dot negar bat.

              Ai, ene desditxadua,

              gaitxez rodeatua!

              Kontentu uste neben orduan,

              oi, zatort deskontentua!

              Ene bioz penadua,

              egun gaxki kuradua,

              egun askotan bearko dozu

              zeure aldean medikua.

       Akabadurik bada Silberok bere kantaetea, urten eben bere kamararean eta igo eben bere ugazabaren aposentura, zeña idoro eben isirik eta itaundurik esekoai nun zan esan eusaen nola emazteagaz joan zidin jardin batera eta beregaz eroan eben Sirena eta Silbia bere donzellaak.

       Aditurik, bada, Silberok leen esan dogunau, joan zidin musiko bazuen esera eta erregutu eusten legioela lagun musika bat emaitera joaten, zeinzuk esan eusaen baiez. Eta ala, bear eben instrumentu guztiak arturik, joan zirean. Eta eldurik Sirena eta Silbia eozen lekuan, asi zirean Silberogaz joazen musikoak ain dulzemente jaiten euren istrumentuak, eze Silberoen ugazaba eta agaz eozen guztiak zitezen espantadu eta ezin pensadu eben nogaiti edo nork emaite eben musikaoa. Eta onetan eozela, ministrilak ixildurik, asi zirean lau musiko utra konziertu andiaz manera onetan kantaetan:

              Donzellatxo, linda damea,

              flordelisea zara zu;

              nik zuri on dereizut baina

              zuk ni erruki ez nauzu.

              amaren seme bakotxa naiz ta,

              arren, ondo ar naroizu;

              ama enea seme baga

              zuk ifiniko al dozu?

              Ama eneaen seme bageaz,

              oi, zuk zer probetxu dozu?

              Lau urtebete euren gabakin

              zeure onetan naukazu;

              ene laztana, ene lindea,

              nai dozuna egizu.

              Ene laztana, ni ilagaz

              zuk probetxurik badozu,

              ori gerriko dageau eta

              biozeraño indazu.

              Ene laztana eriozea

              sentizen ez dot bapere,

              asegin eta deskansu baxe

              zu bazarade serbizen.

              Bada bere nai ez neuke

              mundu guztiagaitirren

              zuregaz ene sekretoa

              deskubri lidin bapere.

       Akabadurik bada Silberok bere musikeau, ainbat asegin artu eben jardinean eozenak eze ez ostean geiago, espezialmente Silbiak, zeñak utra on eretxan Silberori, zegati ezautu eben Silberoren kantaetea.

       Akabadurik leen esan dogun kantaeteau, Silbero eta bere lagunak joan zitezen ziudadera, nun Silberok emun eusten ain kolazio andia beregaz eroan zituan musikoai eze ezin kontadu al leidi, gizonak gurearren bere.

       Eta kolazioa akabadurik, despediku zituan musikoak eta, ai itxita, joan zidin bere esera, nun asi zan bere erropaak kontuz maleta baten sarzaen, zegaiti esan eusan ugazabak eze biaramunean joango zireala euren biajera, zeña zan Italiako ziudade batera, zeñari ereizan Arzileo.

              Arzileoko ziudadean

              Silbero el zidinean

              biziko zala uste ez eben,

              oi, inor ordu batean.

              Ainbat zan bada Silberoren

              amore mina andia,

              eze ez inor ekusterren

              isaiten eben begiak.

              Remediorik ezin lebela,

              utra gaxorik ebilen,

              fortunearen esai zala

              ia asi zan sentizen.

              Silbia dama galantori

              pena andiaz bizi zan

              Silberori on deretxana

              akordazen da askotan.

              Doristeo, zaldun gazte bat,

              ebilen penaz beterik,

              zegaiti utra on eretxan

              Silbia donzelleari.

              Sirena bere ainbeste dabil

              besteok legez galdurik,

              Doristeori on deretxala

              Silbero anzi jakinik.

              Kupido, nola dozu orrein gaxki

              zeure matraz doraduok gobernaetan?

              Zegaiti lauoi bardin on eretxi

              ez deraustezu euren amoreetan?

              Dago Sirenagaiti Silbero ilik;

              Sirenak Doristeori on eretxan;

              Doristeok Silbiagati asko dauko minik;

              Silbiak Silberori eusan erreguetan.

              Silberok, bada, ekusirik

              bere desditxa andia,

              negar egiten prometidu dau

              bizi dan arte guztian.

              Esperanzea galdu jakinik,

              bizi zan asegin bage;

              joan gura dau lekureanik

              kanpu[r]a bizi izaaten.

       Leen esan dogun konkistan lau amadoreoek egonik, zan lastima andia nork bere biozean eukan tristezea ekusten, espezialmente Silberok, zeñak ekusirik Sirenak besteri on eretxala akordadu eben joaten arzai baten figuran erriaetarik, ez ain bizi lazeradua iragaiterren.

       Eta ala, egun baten bere ugazabari lizenzia eskatu jakan bere errira joateko, zeñak utra damu andia artu eben Silberoen joateaz. Silberok, bada, bere ugazabari lizenzia eskatu egionean, joan zidin Silberagana, zeñari, negarrez egoala, despedidu egion. Eta ia joateko egoan puntuan atera eben rabel bat bere maukarean, zena jaiten ebela asi zan negar egiten onela:

              Ordu onean gera zatez

              donzella linda erana,

              noxbait noxbait akorda zatez

              zurea nola naxana.

              Esaitasun parebagea

              nigaz zegaiti daukazu?

              Muger arrizko bioza bano

              gogorragoa zuk dozu.

              Ni onerean joateko

              kausea, oita, zara zu;

              Jaun zerukoak, ene laztana,

              oi, degizula parkatu!

              Arren, Sirena, ene bioza,

              suplikaetan natxazu,

              nik merezidu ez badot bere,

              ez nagizula anzitu.

              Zeruko jaunaz, oita Sirena,

              geratu bada zatez zu;

              ni onerean banoa bere,

              ene bioza zuk dozu.

              Neure begiok giaduko dot

              tristezea dan errira

              aseginik sar ez dakidan

              oi biozeti barrura

       Despedidurik, bada, Silbero bere Sirenaganik, artu eben arzaiaen jazteko bazu eta asi zan bere biajea arzaien ponienteko aldeetara. Eta bere bidea ekarrela, el zidin ribera utra kaudaloso baten, zenari eretxa Duero, Gaztelako probinzian, nun zirean utra arzai aberasak. Ekusirik, bada, Silberok egoala utra urrun bere errirean, akordadu eben arzai aberaspatekin jarten arzaizat. Eta ala egin eben, zegaiti biaramunean Askanio eretxan gizon aberaspategaz jarri zan, nun bere ganadua goardaetan eben.

              Silberoren partierea,

              oi, aditurik Silbiak

              damu andia, oi, eben artu

              bioz berean menetan.

              Silbero baga bizi izaate,

              oi, ezin eben sufridu;

              aren azean joateko

              da lizenzia eskatu.

              Silbiak bere ugazabari

              onela esan deuso:

              —«Romeria bat egiteko,

              jauna, daukat nik gogo.

              Onegati serbizen bada,

              arren, bear deust parkatu,

              zegaiti biur nadinean

              serbiduko zaut, jauna, zu».

       Silbia despedidurik bere ugazabaganik, inork ezautu ez legianzat kendu eben bere jaztekoak eta artu eben arzai baten jaztekoak eta asi zan bere biajea arzaen Silbero joeala ekian lekuetati.

       Egun baten, bada, bere bideti joeala, topadu zan arzai bigaz, zeñai Silbiak itaundu eusten nora lloazen, zenak eranzun eusten manera onetan:

       —Arzai polita, ik jakingo dok eze guek goazela Dueroko riberara, zegaiti enzun dogu eze Silbero deretxan arzai batek dabela lutxa andiak armatu komarkaetako arzai guztiakin eta dagoala denporea asignadur egun seigarren eguneko, eta ala, ene lagunau eta ni goaz ara Silberoren jentilezak ekusterren, zegaiti utra manera andian dazauen guztiok alabadu deuskue.

       Silbiak Silberoren izena enzun egian orduan asi zan negar egiten ain sentimentu andiaz, eze an eozen arzaiakgati izan ez baliz, ez zatean asko an ila. Ekusirik, bada, Silbiagaz eozen arzaiak egoala negarrez, zitezen espantadu eta ezin pensadu eben zer al zaatean kausea, areanda itaundu eioen artean, zenak manera onetan eranzun eusten:

       —Zuek jakingo dozu, eze Silbero, zuek esan dozun arzaiorregaz egon nax ni denpora andian eta ain da nik deusadan amorioa andia, eze neure erriari itxirik nator aen eske. Eta ainbat asegin artu dot nun dagoan ikasiaz eze, munduan direan rikeza guztiak emun baleustae bere, ezin geiago artu neisus.

       —Bada —esan eben arzai batak— orrela dan azkero, goazen guztiok batera, eze guek al daigun lagundasunik onaena egingo deusugu. Bada bere, erregutan gagozu esan deiguzula zure izena, zegaiti obato alkar aditu daigun.

       Onetan eranzun eben Silbiak:

       —Zuek jakingo dozu, arzai nobleak, eze ni nazala Marsellako naturale eta ene izena da Klarian.

       —Orrela dan azkero —esan eben arzai batak—[...]

(Faksimilean goiko zenbakitze zaharra

ez dago behar bezala jasoa,

baina dirudienaren arabera, hiru orrialde falta dira

eskuizkribuan, 1148tik 1150era hain zuzen).

       [...]ren konpanian dagoan donzella batek, zenari deretxan Silbia, deretxula utra on eta ainbat graduan, ze zu ona etorri zareala ikasita etorri gura dau zure eske, zenari zuk gura badeusazu on eretxi eta anzitu Sirena on ez deretxun azkero, nik prometietan deusut eze laster osatu zatezkeala daukazun gaxaesun orretarik.

       Silberok leen esan dogun berbaok enzun egianean, zidin andiro enojadu eta egoan lekurean jagirik joan zidin floresta bateti aurrera Klariani bakarrik itxita, zeñak bakarrik geratu zala ekusen orduan asi zan, negarez beterik bere begia zeukala, berbaoek esaten:

                     Klarian

              Zorigatxean, oi, neuretako

              amorea dot ezautu,

              bardin gura naben azkero

              onein kureldo tratadu.

              Oi, amorezko errege jauna,

              suplikaetan natxazu

              degiozula, oi, Silberori

              on derextala agindu.

       Doristeok, bada, ekusirik bakarrik geratu zala bere Silbia baga, akordadu eben aen eske joaten, zeñak partietako egoan egunean Sirenari berbaoek egin eusan:

       —Ondo uste dot, Sirena, daukazula aditurik Silbiak bere joateagaz niri bakarrik itxirik emun deustan pena, zeña dan ain andia eze uste dot iraungo baleu denpora askotan lizateala parte niri eriozea laster emaiteko. Eta kausaoek guztiok nik ekusirik, dot akordadu aen eske joaten, zeina deustae esan dagoala Silbero dagoan lekuan. Onegati zuk ezer gura badozu erriaetaruz esan egidazu, zegati utra borondate onez egin daidit.

       Si[rena]:

       —Ziertu bazeeki esan dozun berbaokaz egin deustazun asekabea, sinsketa dot ez zebela esango, bada bere, zeure borondate ori bestegan daukazuna legez, ezta mirakuru nigaz konturik euki eza. Bada bere, nik zuri deusudan amorioa ain firmea dan azkero, bazoaz munduen kabura bere, ezin itxi neidizu.

       Do[risteo]:

       —Eztozu zeren berbaoriek esan, Sirena, zegati dabe utra probetxu gitxi egiten ala zuretako nola enetako, zegati nigaz ezin inor lloake.

       Si[rena]:

       —Jaikoari nai ez dakiola zu joan da ni eben gera nadila! Orregati, Doristeo, zoaz nora ta nundi gura dozun, eze nik itxiko ezteuzut.

       Doristeok ekusirik zala inposible Sirena bereganik apartaetea, asi zan bere bidea arzaite, zeinak bere begiak negaretan eukala asi zan berbaoek esaten:

                     Doristeo

              Oi, Sirena, zegaiti zatoz,

              oi eta, ene azean,

              inposible, oi, dan azkero

              nik zuri on erextea?

                     Sirena

              Doristeo, zegaiti zoaz

              zeurori bada galdurik,

              Silbiak, oita, dakusun gero

              on deretxana besteri?

       Onela, bada, Doristeok eta Sirenak egin eben euren biajea, areanda Silbero egoan lekuan el zitezkeano, nun nor bere ugazaba banakin.

       Egun baten, bada, Silbero eta Silbia, Doristeo ta Sirena, lauok batera nor bere ardiakin joazela, topadu zirean iturri fresko baten aldean, nun guztiak alkar ezauturik berba egin eusaen, espezialmente Silberok Sirena ekusen orduan esan eben:

       —Oi, jaun zerukoa, ni nun ete nago? Lo ete naz ala irazarririk nago? Ezin sinisti dut neure Sirenaen aldean nagoala.

       Berbaoek esanda joan zidin Sirenaren aurrera, nun belauriko jarri zan negarrez egoala berbaoek egite lebela:

       —Oi, Sirena, zenaen begiok direan norteagaz konparaduak, natxazu suplikaetan nai dakizula ene peneau onein andia dan azkero remedioa emun jagite.

       Sirenak Silbero bere aurrean ekusen orduan utra enojadurik esan eusan:

       —Ken zatez ene begietarik, zegaiti nik ezteretxut on zuri bapere bano geiago, zegaiti ene bioza Doridogan dago.

       Silberok au enzun egian orduan bere buruari itxi eusan lurrera jausten, zeñagana Silbia joan zidin lasterka, esaten eusala:

       —Jagi zatez, Silbero, orrean eta itxi egiozu orrein kureldo trataetan zabenorri eta zatoz nigana.

       Silberok eranzun eusan:

       —Silbia, ken akit orrean, zegaiti nik ezin anzitu neidi anibat denpora on deretxadan gauzea.

       Silbiak au enzun egianean desmaiadurik erori zan, zenagana joan zidin laster Dorido eta esan eusan:

       —Ai, Silbia, ene laztana, akorda zatez zein on deretxudan eta bai nola zabilzen enganadurik igui zabenaren azean: ene amorioau anzitu jakinik suplikaetan natxazu degidazula remedioa emun, medezinea zu zarean gero.

       Silbiak Doridoren berbaok aditurik esa eusan:

       —Esan ze egidazu berba oriek, zegaiti gurago dot Silberori on deretxadala il, eze ez a anzituta bizi izan.

       Doridok eukan esporzu guztia galdurik, ezin zan lurrera utra negar asko bere begietati ezarten ebela. Sirenak, bada, Dori[d]o lurrean negarrez ekusi egian orduan, joan zidin agana konfiadurik respuesta obea idoroko ebela agan ark Silberori emun eusan bano, eta esaten asi jakan:

       —Egun askotan, Dorido, esan deusut zegaiti zabilzen on ez deretxunorren azean galdurik eta ez dozu sinistu izan nai, areanda zeure begiokaz ekusi dozun artean. Bada, onela dan azkero zeure buruori, desenganadurik nago zu mesede eske onerean aurrera on eretxi degidazula.

       Doridok utra enojadurik eranzun eusan:

       —O, falsa traidorea, ken akit neure begietarik ene desditxeonen kausea i axan azkero, zegai ik Silberori on eretxi baeuso, Silbiak bere niri ezin ukatu eidan neure remedioa. Bada, oneinbat gatx ire kausaz etorri dan azkero, zegaiti ezton losarik berbaoriek esaten gure aurrean?

       Enojuzko berbaoek Silbiak bere Doridoren aorean enzunik, zidin desmaiadurik lurera jausi.

       Onela lauak eozela desmaiadurik, Silberok esan eben:

       —Nagin Sirena remediadu!

       Si[rena]:

       —Ni Doridogaiti gaxo nax!

       Dorido:

       —Silbiak katigaturik nauko!

       Silbia:

       —Oita Silberok ni il nau!

       Platikaoetan lauok eozela, aditu eben os andi bat kanputi etorrena, ain andia eze utra espantadurik eozen zer al zatean ezin pensadurik, areanda Doridok burua goratu ta ekusi eiano salbaje terrible bien figurea, zeinzuk zirudien sua aoetati ezarten ebela eta euren eskuetan ezarten arko bana fletxa zorrozakaz armaturik. Eta Doridok ekusi egian orduan, esan eusan Silberori:

       —Jagi zatez orrean laster, Silbero, zegaiti eben datoz salbaje andi bi ondo armaturik guri biziok edetera.

       Silberok enzun egian orduan Doridoen berbaak, utra espantadurik jagi zidin eta artu eben nork bere armak. Bada bere aek ondo begiratu orduko salbaje biak arrebatadu zituen Sirena ta Silbia, zeinzuk utra laster ta erroitu andiaz eroan zituen florestati beera Silberok eta Doridok remediorik emun al baga, zeinzuk geratu zitezen espantu eta tristeza andiaz nork bere eben oneretxia galduagaiti eta ezin pensadu eben nuen agintez edo nora salbajeaek eroan al eukeen. Eta prometidu eben biak ez alkarri itxi jagiteko, areanda Sirena ta Silbia idoro artean.

       Onetan egun bat eta gau bat irago eben solamente negar baje beste gauzarik egite ez ebela, zeinzuk bigarren egunean, zerbait janda, loak artu zituan arbole fresko bazuen azpian, nun lorik gozoenagaz eozen orduan aditu eben kantaetaz etorrela odeietati figura eder bat, zeña ekusiak emun eusten bildur andi bat eta uste eben ze Sirena eta Silbia eroan ebenak letozela aek bere eroatera.

       Bada bere, odeietati etorrenak berba egin eusten manera onetan:

       —Ez bildurrik zeuren biozetan artu, arzai amoraduak, zegaiti ni ez nator zuei gatxik egiten, daukazun gatxorrendako remedio emaiten baxe, eta ala atenzio andiagaz aditu egidazu esan gura deusudan berbaok. Zuek jakingo dozu eze araenegun ekusi zeben salbajeak direala Narbaez enkantadorearen mutilak, zenak bere enkantamentu andiaz ikasi eben nola eben eozen zuen kausaz eta, zegaiti zuek eta aek aseginik artu ez zegian, eroan dau konfusioko esera, nun utra katea andiakaz daukan eta onerean irugarren egunean aterako ditu buruak edetera zuek sokorridu ez badagizu nik esango deusudan manera onetan. Zuek jakingo dozu eze ni bidaldu nabela batalla eta gerratako jaikoak, zeñari deretxan Marte, eta area emun deust ezpataoek zuendako espilu onegaz batetan eta dio joan zatezela konfusioko esera eta an el zatezenean, zeuren ezpataok eskuetan artuta, belauriko jarrik espiluonetara begira zaozela. Eta dakuskezun gauzagaiti ez begiok espilurean kendu, zegaiti bertati galduko zara; eta, barriz, kendu ez badagizu ni joango nax bear dozun orduan lagunketara.

       Silberok eta Doridok leengo berbaok enzun egian orduan utra asegin andia artu eben euren biozetan, zeinzuk bertati nork bere espiluak eta ezpatak arturik joan zirean konfusioko esera, nun eldu zirean irugarren egunean, nox Sirenak eta Silbiak il bear eben. Eta an eldurik, jarri zitezen begira kanpuruz nun ekusi eben egoala konfusioko esea ai fuerte eta galanto labradurik nola ezin ainbeste munduan al zatean.

       Onetan eozela, aditu eben etozela jente asko deadarrez, zeinzuen erditan etozen Sirena ta Silbia soka bategaz esku delikaduak loturik lepora, euren guardazat sei salbaje aldeetati ekartela, zenak pregonaetan eben Narbaezek aen kontra emun eben sentenziea manera onetan:

              Narbaez gizon sabioak,

              oita, egun dau agindu

              eriozeaz donzellaok,

              oi, dagiela pagatu.

              Onezkero ez ditezen

              amoreagaz burladu;

              oenzat kastigua dan eta

              besteoenzat exenplu.

              Bioen kontra probanzea

              klarua dago ziertu,

              Doridogaz Silberoren berbak

              zerren ez eben sinistu.

              Alaze, bada, zuek batera

              guztiok esan egizu:

              «amorekin kruel danak

              onela begi pagatu».

              Enzun dozun pregoeau

              egienean aditu

              Doridok eta Silberok bere,

              oi, ezin eben zufridu.

              Belariko jarri zirean,

              laster zitezen armatu;

              espiluak arzaiterako,

              oi, dira determinadu.

              Zeruetako erregeari,

              oi, dira enkomendadu,

              suplikaetan lizatela

              nai lekiela lagundu.

       Silbero ta Dorido onela eozela, baetozen Narbaezen jentea euren pregoea deklaraetan ebela. Donzella desditxaduak euren amoreak an ekuslen orduan, ezin zufridu eben negar egin baga egoten, zenak berba amorosoakaz esan eben berbaoek:

       —A, gizon doloraduak eta kruelak zeuen bizioendako, nola azartu zara zaozen lekura etorten, klaru dakusun azkero biziokaz bano gutxiagogaz pagatuko ez dozuna eta asi que asi ilgo zaituen azkero? Inolako maneraz defendidu al bagagizu emun gura deuskuen tormentu onetarik, zuen kausaz arzaite dogun azkero, zuek bere libertaduko zara edo bestela guek eta zuek bearko dogu jente krueloen eskuetati eriozea gustadu.

       Berbaoek arzai biak enzun egienean, Jaikoak daki ze asegin gutxi euren biozetan artu eben, bada bere, Marteren mandatariak agindu eustena ez ausaiteren, ezin ezer egin eben. Eta donzellak ekustenean eueren on eretxiak remediorik emaite ez eustela, ia eozen eueren esperanzea galdurik, bada bere dios Marteren mandataria ezpata bategaz salbajeaen arteti sartu zan utra agiz emuten leustela bere ezpata zorrozagaz, zeinzuk ies egin eben Sirenari eta Silbiari itxirik, zenai eskuak askaetan egotela Silbero eta Dorido, enzun eben aen alderuz kantaetaz etozela gizon bazu, zenak ekarten mutiltxo bat silla baten jarririk utra ponpa andiaz, zeñak eukan tafetaezko benda bategaz begiak isirik eta eskuetan arko bat saeta zorroz bategaz armaturik, zeinzuk esaten eben utra konzer-[...]

(Zenbakitze zaharraren arabera, lau orrialde falta dira

eskuizkribuan, 1155tik 1158ra hain zuzen).

2.— GUGAZ ETORRI NAI BADOZU

Gugaz etorri nai badozu

erraz daizu ekusi

donzella linda damarik asko

munduan parebagarik

joan ninzan da ekusi neben

asko donzella galantik

konziertu konzertaduaz

oita guztiak jarririk

retulo bat ekusi neben

kanpuaen alde bateti

urregorrizko letra bazugaz

egoan eskrebidurik

eozen begi ederrik asko

aren aldean jarririk

nungo direan esaten dabe

alkarri begiraturik

Ozaetako bandereagaz

oita gu gara etorri

iguzkiaren aldean dago

gure onrea jarririk

geure azean guk darabilgu

mundua katigaturik

goitixeago ekusi neben

beste alderuz eginik

donzella flordelisarik asko

guztiak gorriz janzirik

gaztelu Gebarakoan gara

gu bizi defendidurik

gure jazteko gorriok dira

kontentuagaz josirik

justarik asko zaldun guztiok

egiten dabe gugaiti

amoriozko errege jauna

ekusi neben bertati

dama bazuen oñetara

oi belauriko ezinik

zeinzun ekarten debiseagaz

ezautu ditut badanik

D’Erediako galea dator

ponpa andiaz beterik

oi ainbait dira ederrak eze

ni nago admiradurik

zaldunik asko ekusi neben

guztiak oriz janzirik

zeña dan utra librea gatxa

desesperanzas beterik

Ezkerekotxan oi darabilte

pensamentuak galdurik

zegaiti ango larrosatxoak

eztau piedaderik

librerik eta ardura baga

oita dirade ebili

zegaiti ez dau amorioak

bere fletxeaz iregi

aen bioz utra gogorrak

bularrak erdiraturik

3.— ARK ILTE NABEN GERO NI

Zu ekusita beste gauzarik

oi ezta zerren ekusi

zegaiti alegriarik ez da

munduan zure parerik

Ain kontenturik nago ni zugaz

nola zu nigaz gaxtoto

zegaiti jaunak egin ez naben

zure kontentamentuko

Zure begiok nekusenean

bertati neben ezautu

oieta ezin ze indidala

neure bizian gozadu

Ene laztana ze daidizu

zeure gogoan pensadu

zuk ni gaxki tratadu arren

oi ni naxala azpertu

Zegaiti emaiten deustazu

zuk onelako bizia

bizi naxala iragaiten dot

munduko pena guztiak

Penado de tanta pena

nago zu ekusizkero

y ninguna cosa buena

oi enetako ez dago

Joan gura dot ekustera

nik on deretxadanari

joan gura dot ekustera

ark ilte naben gero ni

Lastimadurik joango nax

amoreaz da fedeaz

beti bere erruki naben

munduak eta jenteak

Ezzin faltarik neidio

nik on deretxadanari

joan gura dot ekustera

ark ilte naben gero ni

Zu ekustera etortearen

ene lindatxo maitea

penarik asko iragaro dot

egunean da gabean

Ona etorri naxan azkero

eskerrik asko jaunari

joan gura dot ekustera

ark ilte naben gero ni

Ene fedeau andia da ta

ondo tratadu nagizu

oneinbat bider eriozea

zerren emaiten didazu

Ene lindea serbizen bada

kolpe batean il nagi

joan gura dot ekustera

ark ilte naben gero ni

            Otras

Aren egia bat zarezt

on dereiztazuin ala ez

aoan laztan zaitudaz bana

gogoan batez ere ez

Donzellatxo atrebidea

ez zabilz ene gogoan ez

bestela ondo deizut baña

ezkondu baxin batean ez

Gure ortuan madari

gura zaurik amabi

beste amore bilatuko nax

amore bear banadi

Ene laztantxo linda damea

esporzu artu egizu

uste gutxien dozun orduan

enegaz bearko dozu

Urtan eder arria

aen gañean txoria

amorantian lekidanari

atera neio begiak

4.— BETI PENSAMENTUAN GALZAEN ZAITUE

Linda damatxoa

nola zanode

beti pensamentuan

galzaen zaitue

Ezer trabajurik

oita badozu

ene laztantxoa

arren esazu

guztiau zurea nax ta

erraz dakiket

beti pensamentuan

galzaen zaitue

Ene laztanorrek

arren esazu

laztan nindukezun

on baneretxu

zure mutil ninzan

gura zendukez

beti pensamentuan

galzaen zaitue

Inoen bildur baga

arren esazu

zeure pensamentuan

zer dadukazun

zurekin ene faltaok

estaliko det

beti pensamentuan

galzaen zaitue

5.— BETI PENSAMENTUAN GALZAEN ZAITUEZ - 2

Linda damatxoa

nola zanode

beti pensamentuan

galzaen zaituez

Ezin trabaxa

ibar ibar

lelo (Irakurtezina)alelo

ibar ibar lelo

xea suturadok

egi dabe zeze

adar bagea

audikarok naun

deusai golpea

ilgo bere ba(i)ten

uai ai egiten

aren burlea

6.— FAMA ANDIA ZATOZ NIGANA

               Loa de las damas y galanes vascongados

Fama andia zatoz nigana

arren zaakit lagundu

mundu guztiko erreñuetan

laster egizu famadu

txoriak eta tortolatxoak

gura deusut agindu

gure erriko abantajaok

daikezula kantadu

oi onezkero goxozetan da

kantu dulzeaz loadu

jaun zerukoa nik errazoaz

beti zaidaz loadu

zerua eta izarrak bere

oita ze bitez ixildu

isasoorrek horbe guztiaz

beti zagie laudatu

zegaiti dozun Euskel Erria

ainbat bentajaz dotadu

isasoori tinta balidi

zeru zabala liburu

oi Arabako abantajaok

ezin litezke kontadu

jente noblea ezin nesake

bear deustazu parkatu

flakezeonen bildur nax baia

oita gura dot azartu

Barrundiako dama galantak

esaten irakastazu

Axparreneko larrosatxoak

geraziea indazu

morroe galant estiraduak

oi defendidu nagizu

oi Gaztelako errege jauna

erregiagaz ikasu

zeure kortean dama ederrik

nola bapere ez dozun

zegaiti Euskel Errian dira

eder guztiok dotadu

ene berbaok jente noblea

ze daidizu pensadu

neure erria alabazerren

nik ditudala finjidu

badanik bere jakin egizu

oita naxala fundadu

oi antxinako liburuetan

zeñetan ditut ezautu

Euskel Erriau oi nola eben

errege batek pobladu

jente noblez da lenguajeaz

zenak eusten agindu

zeruko jaunaren fede santua

oi legiela kunplidu

oi Salamonek eskribizen dau

jente noblea jakizu

bere bizian oi ez ebela

jente obarik topadu

8.— JAN DONEANEZ BEZPERA BATEN

                               Un caso que acaesció al autor

                               en un camino con una dama

Jan Doneanez bezpera baten

igaro ninzan basoti

Iruraizko hermandadean

leku on baten aldeti

dama bategaz topadu ninzan

lindea parebagarik

berba egiten asi ninzazan

jarri ginean geldirik

neure bizian ekusi ez dot

ain gauza abisadurik

forma onetan berba negion

ez jat anzitu berbarik

alabazen dot zeruan jauna

bide dodana eginik

zegaiti naben zuregaz batu

lindea eben bakarrik

edolabere joan bano leen

oi bear dozu ikasi

zure amorez ene laztana

nola nagoan galdirik

eranzun zidan utra kortesdo

begiak abajadurik

neure buruau erraz daidit

nik ditxosazat edugi

jentil honbrea zegaiti naxan

egin ni zugaz topadiz

oi eta barriz osteangoan

arren ze begit burlarik

ene laztana ene fedea

ez dot egiten burlarik

egun askotan ni ebili naiz

ez dot edugi ditxarik

ene lindea zu ekusteko

banago sepultadurik

oi arren jauna ixilik bego

ze besat orrelakorik

oita zegaiti zu eraiteko

ni eztot poderiorik

poderioa andia dozu

zeruko jaunak emunik

zure begiok ekusizkero

banago katigaturik

pensamentuok altuan ditut

zuk ala mereszidurik

oi eta ez dot abajaduko

neure bizian punturik

zure berbaok adietako

ez dot entendimenturik

klaruxeago berba egizu

edo zaoza ixilik

ene laztana zure bildur nax

ezin egin dot berbarik

nik klaruago banesakezu

oi baneu lizenziarik

ene laztana enzun nagizu

arren ez artu penarik

neure peneau esan bear dot

ezin neonke ixilik

donzellatxoa egun batean

oi eta ninzan etorri

zure lekura flordelisea

oi inor baga bakarrik

zeure eseko portaleetan

oita zeonzen jarririk

neure begiok goratu neben

ez neben pensamenturik

dama galanta an zeonzela

oita zeurori bakarrik

atrebimentuz usadu neben

banago gaztigaturik

itaundu nagon poridadean

beste donzella bateri

nola ereizun zeure izenaz

eranzun zidan Katalin

oi arrezkero jaun zerukoak

bertxeak daki bakarrik

Katelinatxo nola nagoan

amore minez gaxorik

zuk baxe inork ezin liket

munduan remediorik

ene laztana osa nazazu

ez egin beste gauzarik

leku onean topadu gara

jaun zerukoak gurarik

oi apeadu bear neuke

badozu borondaterik

ene laztana solas daigun

geurtxeok biok bakarrik

jaun zerukoaen amorearren

jauna zaoza geldirik

basoan neurau bakarrik nago

ze begit agrabiorik

ene laztana ezin neike

nik orrelako gauzarik

kulpa andia ezarri leidae

eiza galdu banegi

jentil onbrea ez neikezu

neure bizian berbarik

oi eta bardin ezpa ze egit

oi orain itxi librerik

biarreziak urrean datoz

arren betorke ebeti

al dagidana nik egingo dot

ez artu asekabarik

orrela gura dozun azkero

ezin neike besterik

domekaan etorriko naiz

eztot egingo faltarik

askotan ondo geratu zatez

ene lindea bakarrik

oi esegino lagun deizut

badozu borondaterik

eskerrik asko jentil honbrea

ez dot ardura lagunik

gaazustenak oi ez dagien

pensadu beste gauzarik

itxi neusan berbaxkoek

neure laztanaz eginik

berori defendidu jat eta

ni geratu nax galdurik

9.— EZKON BAZATEZ EONGO ZARA

Donzellatxoa orain zaoz

soberbiagaz beterik

ezkon bazatez eongo zara

ardia legez masarik

Egun bazaoz libertadeaz

oi noxbait galduko dozu

fortunea kurela dana

aldi bat pensa ezazu

onezkero fiaze zatez

ez artu fantasiarik

ezkon bazatez eongo zara

ardia legez mansorik

Beste bategaz ezkondu arren

uste badozu oba dala

errazoaz desakezue

la bella mal maridada

orduan akordaduko zara

oi nola esan nizun nik

ezkon bazatez eongo zara

ardia legez mansorik

Ala zara mudaduko ze

ez zau inork ezautuko

bizi beste bat artuko dozu

kondizioak ken zaiteko

10.— SAN DONATO JAUNA

San Donato jauna

doneatxia

erakustak neure

oneretxia

arren agir zatez

izar zuria

bein Ernandez da

gero Maria

akabadu eztididin

ene bizia

ez nigana iramo

zeure gezia

sinis ezakezu

ene egia

noxpait irekazu

zeure begia

zuretako nik daukadan

guztia

ezta minzor salbo

ezti eztia

zugan ereingo dan

ene azia

ez bildurtu eze

ezta gazia

12.— NESKEA BILDURAGO NAX

Iragarri oi ez nagizun

jentil honbrea bildur nax

neurk ekusirik nola zarean

neskea bildurago nax

Nola andraen bildur zara

aek baga onik ez badozu

aen obraen oita bildur nax

zure bere bai badagizu

ez dot egingo gauza gaxtorik

oi ez dasazun bildur nax

neurk ekusirik nola zarean

neskea bildurago nax

Zerren diozu sekretorik

oi andraetan ez dala

zerren kausea begirazaka

ifinten dabe obratan

faltaduko jazulako

zenzuna gogan bear nax

neur ekusirik nola zarean

neskea bildurago nax

Andraetan diskreziorik

ez dala uste al dozu

bai baia daben zenzutxoori

gaxki daroae giadu

oita bildurrak ikara nabil

ez dakit neurau nor naxan

neurk ikusirik nola zarean

neskea bildurago nax

13.— ARREN TXORIAK EXILIK ZAOZ

Arren txoriak exilik zaoz

badozu miramenturik

mundu guztia isasoagaz

nanzuzu zaoz geldirik

dama galantak ni ez nax digno

ez dot mereszimenturik

zuetan miiau ifinterako

banago losaz beterik

oi bada bere borondateau

dadukat utra osorik

zeñak ixilik egoterako

ez dit emaiten lekurik

obligazioz bete ninduzun

guztiok ala gurarik

pagaetako ezin neike

bapere serbiziorik

oi bada bere presentetxoau

artu egizu niganik

lizenziea arren indazu

badozu borondaterik

dakidantxeau esaterako

ez egin beste gauzarik

gauzaxe batek oita nauko

andiro enojadurik

donzellatxoak esan bear dot

ezin neonke exilik

zuegaz barriz ez eukaen

oita bapere konturik

ene bizia geratu ninzan

andiro afrontadurik

zeruko jaunak oi ekiela

amoreokin ditxarik

zerren da zeurok serbietako

ez daben konstanziarik

dama galantak sinis nazazu

oi ze ukazu dudarik

lekuonetan biziko baninz

ez neiala besterik

gabaz egunaz serbidu baxe

sekula asperzakarik

au zuegaiti egiterako

asko da errazoarik

oi bada bere bizioi nax

jaun zerukoak gurarik

(z)iudadetxo txikir batean

(n)eurtxeau bakar bakarrik

ene izena letra onetan

oi dago eskrebidurik

oi onegaiti jentil onbreak

ez egon enojadurik

zegaiti zuek enojazeko

ez dot nik borondaterik

guzti guztiok serbizerako

nago ni obligadurik

oi bada bere ziertamente

banago enojadurik

zerren damaok serbietako

ez dozun miramenturik

geixeago esango neben

eugi baneu astirik

badanik bere amoreonek

ez dit emaiten lekurik

on deretxunai on eretxazu

ez artu soberbiarik

zegaiti laster orrako gara

oetan akabadurik

amoreata biok gabilza

ez dogu beste lagunik

dama kurela ifinten dogu

gaztigaduta mansarik

abisaetan zaitudan gero

ez egin beste gauzarik

zuen arteko donzella batek

nauko enterradurik

aen izena letra onetan

oi dago relatadurik

pensamentuok altuan ditut

ark ala mereszidurik

14.— JAIO ZITEZEN MAIAZ ILEAN

Jaio zitezen maiaz ilean

amorioa oekin

donzelleari Lora ereizan

morroeorri don Martin

egun batean jaio zitezen

jaun zerukoak gurarik

oen artean jasarri zidin

amore mina dulzerik

mundua mundu formaduzkero

oi ez da jaio semerik

ene ostean nor izan dan

au baño gizon firmerik

ese banatan bizi zirean

zeñak eusten alkarri

eurak biak oi ebilzen

bapere baga lagunik

gazte zirean artean baña

azkero beti loturik

zerren guztiak egon joazen

andiro admiradurik

oi nola beti ebilte dira

Martin da Flora bakarrik

aita amaok efini dabe

flora oi enzerradurik

zerren bertati jarri zirean

sospetxa gatxez beterik

amoraduok ekustenean

euren buruak loturik

aen biozak nun bere baita

egon joazen tristerik

pensamentuak leukaela

dolorez mantenidurik

remedioa bila zitezen

eurenzat gora kastarik

bijeak alkar ekusterako

olzori dabe iregi

ifini dabe miraderoa

bioendako zilegi

15.— TENPORA BATEN BANEROEAN

              1

Tenpora baten baneroean

dama eder bat serbidu

audenziarik ez emunaz

oi ninduan penadu

              2

Gabaz egunaz oi nituan

aren ateak rondadu

askotan sarri nik neroean

rekeridu ta segidu

              3

Aldi bat leku sekreto baten

neuroni zidan agindu

jentil onbrea ona zatozke

gura banozu gozadu

              4

Aren aoti berbaoa

negianean aditu

reberenzia jagiteko

belaunok neben inkadu

              5

Krianza onez gura ekion

ni arerean goratu

esku zauden on baekidan

neure besoti oratu

              6

Ark niri tira nik ari pulza

ainbat negian aspertu

supitamente baekion

uzkar andi bat soltadu

              7

Neska gaxoa ainbat zidin

afrontaduta korridu

begietati laster ekion

itogintxo bi mobidu

              8

Nik banegian aleginaz

palagaduta exildu

finjidu neben ez nebela

nik alakorik aditu

              9

Esan eustan ai ene jauna

zuk egidazu parkatu

sekula barriz ezin neinde

zure aurrean agirtu

              11

Zuk onenen kontra gura badozu

rebelde izan jakizu

ene parteti izango zara

justiziara zitadu

              12

Nik zu andiro laztan izana

an izango da probadu

zuk bere niri derextazula

an eskatuko natxazu

              13

Amoradua amorez ilten

ezin leite sufridu

edo berandu edo goxago

zuk bear nauzu kuradu

              14

Karro trunfala ene perlea

nik bearko dot gozadu

Mazias gloriosoa legez

ezpanagie ebenada

16.— GAZTELATIKA JENTIL ONBRE BAT

Gaztelatika jentil onbre bat

orain etorri ei jaku

etorrizkero donzella batek

amorez ei dau benzidu

Donzelleorri on deretxo

donzelleorrek ez ari

au onela oi dan azkero

eskerrik asko jaunari

Joan Lopez jauna Zuazuko

ene esan bat egizu

bardin on ez deretxun gero

donzelleorri itxazu

Zure adiskidea nax ta

geiago ez dot esango

zegaiti bakit dakusunean

nola zarean eongo

17.— KOPLARIK ONDO ORDENAETA

Koplarik ondo ordenaeta?

abilidade badozu

orain egin dan ortos andian

metrifikadu egizu

Au esan eta baekidan

ies eginda estaldu

ilabetean ezin oi neben

sekula barriz topadu

Egun batean leukala

beste bazugaz kabildu

aen artera izan ninzan

exil exilik koladu

Aren aldean jasarri ninzan

zerren ez lidin uzatu

badanik bere bertan eben

zerbait lizana somadu

Izurrariau baekidan

sentidu baga askatu

guztizko uzkar terrible bat

nik banegion pulkatu

Esesan negion ene laztana

ez onegaiti penadu

zegaiti orain zu ta ni gara

biok igual geratu

18.— ORAIN JAIO DALA NUESTRA SALVACIÓN

Barri onak dakart

Peritxo y Anton

orain jaio dala

nuestra salvación

Guztiok genbilzela

en nuestro ganado

oi etorri jaku

un ángel volando

esan deusku gero

aquesta canción

orain jaio dala

nuestra salvación

Barria genzuanean

el ato dejamos

guztiok alkarregaz

y a Belén llegamos

ainbat gauza egoan

de admiración

jaio zan lekuan

nuestra salvación

19.— MONESTERIO SANTU DEBOTOA

              1

Monesterio santu debotoa

jaunaren graziaz eben jarria

ese prenzipala eta barria

              2

Basoan zu zaoza fundadua

eta il zan arren fundadorea

bakus munduak zure balorea

              3

Zegaiti zu zara dubdadu baga

korridu badidi ondo mundua

beste guztietan estimadua

              4

Oñ esku zardenok apazen diot

illustre abbadesa notadea

zerren egin deustan mesedea

              5

Ni kaso naxala baldin badator

euroen artera tentazioa

bertati eske nax parkazioa

              5

Konbento guztia generalmente

saludazen dot nik agur eginda

belauriko barriz zu ene linda?

              6

Abisada eder parebagea

eztakart gorgera eztaust gona

ekusi nagi ze ni ona ona

              7

Monjea kausa dala kokotean

enamoraduak ze begi azik

zerren monje aenak eztau gazik

              8

Ai ai ai ai ai ai ai ai ai ai ai

ai ai ai ai ai ai dardo zorroza

zein triste dagoan ene bioza

              9

alegere dago isas aldean

uda ta negu beti naranjea

monesterioan tristea monjea

              10

Esen badagie eztaozeela

alegere baxe sekula triste

nik diok egun dala aratixte

              11

Zegaiti monjea inox eztago

baize au edo ori pensaetan

beti bere koitaen arilketan

              12

Jaiorean ninzan desditxadea

zerren aita neben guztiz gogorra

senideak labur ama leorra

              13

Ene senideak libre daoza

gozazen dabela libertadea

ni nago katigu subjetadea

              14

Zilegi dabela euren senarraz

iragaiten gustosoro bizia

nik ez bai esateko lizenzia

              15

Adata zanean bere senarrak

bere beso laztanaz estaldurik

nik jagi bear oi dot ozak ilik

              16

Gaztea sartu ninzan sentizaka

andi arzaite neben engañua

bizi nax bizi guztiz estrañua

              17

Kontentu baga dakuet ditudala

neure urte dulzeak kastaetan

loturik nagoala olzoetan

              18

Isi jazun bada sekulareko

karzel gogor onetako ateak

ai ai ene narru zuri gazteak

              19

Ama libreaganik jaio ninzan

ditxarik ez nebenau alabea

dirurren saldu ninzan esklabea

              20

Neure aragiok dakustanean

zein zarden direan eskutxoetan

berti jasarte nax eresketan

              21

Amore dulzearen ardurea

zeinbat dodan probadu gutxiago

ainbat irudizen jat dulzeago

              22

Kanpuan oba leuke atxur zala

izango baleu bere beti presa

mila monjaren baño abadesa

              23

Kontentuago dagoalakoa

gaaten dabela basallorea

eperki janik baño priorea

              24

Zerren beti bere da arinago

borondatez nekea egitea

baiño bere posa asedetea

              25

Orain dator fraile malmaz arro bat

atxakiz arturika bisitea

onagaz dakarrela agintea

              26

Erabilten gaitu ilabetean

bere tripearenzat errastruan

geur barriz tiri taio konbentuan

              27

Arenzat eperra bardin al bada

ez gorri tantarik baize zuria

aumarik badogu ez azuria

              28

Konbenturik konbentu dabilela

or ase eben bete bigardoa

mutil mando bota ta tabardoa

              29

Niri barriz zerren negian berba

neure aide jabe prenzipal batez

deo graziaz zu azota zatez

              30

Ipochrita vellaco riguroso

soberbio regalon y desonesto

jauna barka zakezt si peco en esto

20.— MUNDU GUZTIAN ORAIN EZ DAGO

Mundu guztian orain ez dago

gizon kontentuagorik

oita nola ni orain nagoan

zeruko jaunak gurarik

zazpigarren ilabetean

urteje onau sarturik

iru egun kunplidu baga

oi setienbrek emunik

zeña zan egun alegerea

ene laztanak gurarik

ene laztanak gurarik eta

neurk ala trabajadurik

amore poderosoa jauna

asko deusut eskerrik

zu serbizeko ez jat faltako

sekula borondaterik

denpora baten lotu ninduzun

katea fortiz batekin

jaun zerukoa alabadu ze

orain banago librerik

donzellatxo bat ekusi neben

lindea parebagarik

oi neure bioz amorosoau

idogi zidan bertati

neuregaz neben libertadea

eroan zidan berekin

ni aren minez ilte ninzan da

a beti alegererik

nik aregaiti iragaro dot

munduan asko penarik

ark enegaiti oi oraingaño

eztau edugi ansirik

oi orain barriz nik ifini dot

bera kateaz loturik

oi bada bere nik aregana

asko dot borondaterik

ez dakizunok jakin egizu

ze kaoz enganadurik

zerren dama bat serbietako

asko bear da gauzarik

amoraduak zer bear daben

banago irakasirik

oi enzuzu ta jakin dagizun

badozu borondaterik

zegaiti askok jakin ez arren

egon oi da tristerik

irakasterren ez nago eske

bapere intereserik

oi lenaengo abantajea

dasadan zaoz exilik

jentil honbre oita bear dau

izango badau ditxarik

utra galanto ebili bidi

oi badau potestaderik

bere aoa ifini begi

palabra dulzez beterik

bere laztanaz ze beuzaike

sekula fantasiarik

oi barriz kunpliduko ez badau

ze begi alfer promesik

krueldaderik baderakuso

beoke beti tristerik

dameak gaxki esanagaiti

ez galdu esperanzarik

iñor begira dagoanean

ze beikeo berbarik

utra dulzero esan begio

bere penea exilik

presentexeak emun begio

gauza usaiz beterik

oi partieta danean barriz

zuzpirioxe garrazpi-

koitarik esan oi badegio

ifini esporzadurik

polsea barriz oi berabilke

oi diruz adornadurik

erreal ori kastaetarren

ez azeratu pausorik

bere laztana dakusenean

ebeli utra graberik

sekula barriz ze besakeo

besteren abantajarik

denporeorrek emun badagi

ez egon tentazakarik

zegaiti bera ezta ezingo

oean zabal zabalik

gabaz egunaz ze berakuske

sekula kobardiarik

laztanagana joango bada

ze beroake lagunik

bere begiak oi berabilke

laztantxoagan josirik

sekula gauza gutxiagaiti

ze begi sentimenturik

oi beazatu badagi bere

ez erakusi bildurik

oita irago ze bekikeo

bisitazaka asterik

zegaiti artu ez daikean

oi beste serbidorerik

oi alkanzadu daikeano

ez artu jagin zelorik

gabaz egunaz serbidu begi

sekula asperzakarik

oi geiago gura badozu

amoraduak ikasi

estudiadu arren egizu

laztanaen borondateti

zerren bestela oita ez jazu

probetxaduko gauzarik

mundu guztian ni baño ezta

oi amoradu firmerik

ene laztanak mereszidu dau

oi asko abantajarik

a serbizerren aspertu banax

banago deskansadurik

arta lastoa agin egizu

nik al dagidan gauzarik

eguaztena ifini nauzu

obligazioz beterik

21.— EGUN BATEAN NENDORRELA

              1

Egun batean nendorrela

bide estretxo batean

esku batean nekarrela

kalzaidu usez erro dela

zaldi on baten gañean

              2

Banekarren esku bestean

listra onezko dardoa

adarga on bat arzoean

arnes fortiza gorpuzean

korazaakaz kaskoa

              3

Konpaniazat tristurea

askotan legez arturik

giazat barriz benturea

baneroean etxurea

txitez guztiau galdurik

              4

Neroeala forma onetan

biozau guztiz tristea

nik ez nebela pensaetan

gero nekusen gauzaetan

erratu neben bidea

              5

Ribera baten eldu ninzan

guztizko alegerea

neure buruau gora nezan

dama eder bat topa nezan

autoridadez betea

              6

Neurau exilik nengoala

berak esadan berbea

ongi etorri zareala

errazoa da dasadala

gizon armatu gaztea

              7

Nungo zarean esadazu

bada al didin gauzea

zeure begiok irekazu

deskubridurik afindazu

apelliduaz nonbrea

              8

Ezeren losa bildur baga

esazu zeure benturea

zer gaxaesun kontxallaga

zeren dizudan bereala

kuraetako rezetea

              9

Nik diosudan berbaetan

duda efinten badozu

ni ez banauzu sinisketan

bizi zarean egunetan

zuk beti damuko dozu

              10

Ribera artan neskaoa

bakotxik nekusenean

razonamentu dulzeoa

forma artan da alakoa

ain laster egidanean

              11

Neure begiok banegian

aregan laster fixadu

nun eldu ninzan ez nekian

aren ederrak benengian

konsoladu ta turbadu

              12

Terziopelo berdez egoan

gorpuz guztian janzirik

leona baten kostadoan

jarririk legez baegoan

kristalez koronadurik

              13

Arpa eder bat esku bietan

figuraz eskulpidurik

urregorrizko tablaetan

biboratxo bat bularretan

kollare legez janzirik

              14

Apea nindin zaldirean

gutxi bat apartadurik

berba negion lurrerean

neurau nengoan lekurean

reberenzia jakinik

              15

Umilladurik egiten dot

errazoa dan gauzea

oñ eskuetan besazen dot

dakidan legez esaten dot

donzella koronadea

              16

Obedeszidu dagidala

nik zure mandamentua

errazoa da naturala

neure aoaz dasadala

itaundu jatan kasua

              17

Jagi zan bere sillarean

nik au esanda bertati

artu ninduan eskurean

bagioanzen arerean

floresta baten erditi

              18

Jarri ginean berbaetan

rosale baten parean

asi ninzakan kontatetan

nola ninduen penaetan

gauza bik biozerean

23.— ENE LAZTANA ENE LINDEA

Ene laztana ene lindea

banago beti gaxorik

ene negarrau enzun egizu

badozu borondaterik

zeure bioza bera bekizu

badozu piedaderik

oi ni onela penaetan

ez dozu errazoarik

ni zugaz amoraduagaiti

eztaukat nik bearrik

zegaiti ene eskuan ez zan

egiten beste gauzarik

neure bioza or dauzazu

ondo kateaz loturik

libertadea aregaz dago

ni barriz beti bakarrik

pensamentuau daukadala

zuregan enklabadurik

neurgaz sekula egiten ez dot

zuregaz baxe konturik

zuk barriz nigaz ez daukazu

bapere memoriarik

sekula oita ez badeusut

egiten serbiziorik

kausaetan dau ez jakiteak

zure gogoko barririk

bestela bere nigan ez dago

zurea ez dan gauzarik

zure izenaz oita daukat

guztiak senaladurik

zugana deudan amorioak

oi iñon ez dau kaburik

oi zugan barriz piedadeak

sekula komienzurik

linda damea erruki nauka

ez dodan gero kulparik

zu lakoagan ez leuke bear

krueldadeak parterik

amoreorrek egin ez oi dau

kurelez konfradiarik

oi zuk ni ondo trataetako

asko da nigan kausarik

amore poderosoa jauna

ni belauriko jarririk

mesede baten eske nagozu

ez bea jako berbarik

damatxo baten amore minak

narabil desterradurik

ene biozau a serbizeko

jarri zan obligadurik

sekula ondo arzaiten eztau

oi nik desodan gauzarik

sekula goardaetan eztau

oi zure mandamenduturik

estimaetan ezertan eztau

oi zure serbizaririk

onetan zuri ekiten jazu

oi asko agrabiorik

dama kurelau arren efinzu

oi ondo gaztigaturik

sekula bestek oi eztagian

artu atrebimenturik

konjuro gogor pare baga bat

daukat ordenadurik

otorgaduko deustazula

asko deut esperanzarik

asi gura dot zuregan jauna

oi baiez konfiadurik

ene perlea enzun egizu

badezu borondaterik

zure entendimentua bego

gutxitan irazarrik

        Conjuro

Tortolatxoa ebilten da

bakotxik maiaz ilean

bere laguna galdu jakinda

tristerik soledadean

konjuraetan oi eta zaitut

kurela poridadean

gabaz egunaz oi zabilzela

negarrez ene azean

unikornio animal fortiz

animaloen artean

naturalezaz umillazen da

damarik dakusenean

konjuraetan oi eta zaitut

oean zauzidenean

gogaberatu zakezkedala

begioz nakusunean

        Prosigue

Konjuraetan oita deuzut

gorpuzeango aragiok

nigana manso bakarkezula

zeure begitxo linda biok

        Prosigue

Pelikanoak amorioz

umeak dagianean

bere odolaz mantenizen dau

guztiak azi artean

konjuraetan zaitut laztan

niga borz nabilean

zeure bularrok jan dagizula

zeurgana sartu artean

24.— ZEGAITI BEGIRATU GURA EZ DOZU

              1

Zegaiti begiratu gura ez dozu

zugaiti nola nagoan kantaetaz

biozau jo deustazu anetx fletxaz

nigaz konturik egin nai ez dozu

begira egizu zer egiten dozun

nuen kontrata nola oita zabilzen

amoreak zer deusan zuri aginzen

belarriok irekazu eta danzuzun

              2

Donzella guztioi deustet aginketan

dagiela amoraduok ondo artu

onegaz linda guztiok beukae kontu

zerren joango nax neurau eskaetan

kurela ifiniko dot estuetan

baldin da mandamentuau goarda ez badez

nik au erraz daiket neure partez

asi banadi amorez konbatietan

              3

Amoreak enzun dozu ene laztana

oi bere mandamentuan zer dioan

apa bat baneidizu ao gozoan

bakusu ene fedea firmea dana

donzellea arren egizu ene esana

zegaiti zuk ez dozu ezer galduko

neure bizian ez zaut anzituko

zurezat izango da nik dodana

              4

Zu zara eder guztioen kapitana

zeruko irargi zuria dirudizu

ene guztiau zeure egin egizu

inor baño ederrago zareana

libertadeau joan jatan zuregana

ni bizi izaatea zure eskuan dago

remedioaren esperanzas beti nago

zeña bakit larrosatxoa zugan dana

              5

Espantadurik nago donzellea

bioz oi nola dozu orrein kurela

tratadu ze nagizu beti onela

enzuzu dama guztioen estrellea

gura dot relajadu kerellea

osatu ene llageau nai badozu

larrosa maiazekoa nola dozu

enezat orrein gogor murallea

              6

Donzellea piadadez ar nazazu

barriz gura deusat erregutu

katea geiagogaz ez ni lotu

neure biozau libre jafindazu

biurtu libertadea egidazu

alegeratu didin ene gogoa

zu serbizeko andi dot deseoa

aldi bat zeure besoan narazazu

              7

Ediraiten eztau inork munduan

zu lako donzella bat ain lindarik

sekula jaio ez da amoradurik

ni duin firmerik ene lekuan

enegaz jarri zatez partiduan

zegaiti onezkero da denporea

berba bat egidazu traidorea

plazaz edo bestela estalduan

              8

Nigana zaozela dirudizu

enojadarik beti kausa baga

askotan egote nax berba baga

orein edolabere ze nafinzu

aldi bat perla lindea egin egizu

nigaz ordu bakox bat kunplidua

zu zara ene begioen espilua

azkero zeure eskuogaz il nagizu

              9

Jaunorrek ez dindala ondasunik

gogoau baldin badot bestegana

orrein kruel izaten enegana

nik mereszidu ez dot zureganik

sekula nik ez oi dot beste lanik

onela iragaiten jat gau egunak

ain dira ene begiok elzaidunak

zugana laster doaz eneganik

              10

Beti begira nago zuregana

ezin azartu nax ezer esaten

kontentu deskontentuak puntu baten

laster etorten dira enegana

badozu zeure gogoa bestegana

alferrik engañadu ze nagizu

zeure gogoko barria esan egizu

ikasi nik dagidan zugan dana

              11

Parerik eztozuna al dakizu

guztioen gañetiko larrosea

eguzki ederraren esposea

agaiti zuk onela narabilzu

kundizio kurelok nai bekizu

onezkero zeurganik ken zaitea

beraro ar nazazu traidorea

edo bestela noxbait il nagizu

              12

Donzellea zuk banozu sentietan

sentizen zaitut bai zeurori bere

zuk banazauzu ni bai nik zu bere

zuk nik legez nik zu zaut adietan

ze gabilzaden beti puntuetan

dagigun konbersadu alkargaz

zu nigaz konfesadu ni zuregaz

alkar darazagula besoetan

              13

Nik negar dagidanean zu zaoz barrez

nik barre dagidanean zu tristerik

banago zure aldean jasarririk

izuten dozu buruoi grabedadez

berbarik badegizut poridadez

gogorrik jarten zara bereala

askota zu bazina pedernala

edo ni sufrizeko baninzatxez

              14

Neskea zara zu ta ni gizona

zuk legez ditut nik narru zuriak

zuk bere bai ni legez aragiak

zuk legez ni bere dot gorpuz ona

narabilzuna legez orra ona

axeak oi darabil beletea

zarean esadazu donzellea

kastaz benturaetan amazona

              15

Amorea da onako ez dakit zer bat

etorten da arago eztakit nundi

eztakit nola biozean sarzaite da

zuk agin dagizuna egiteko

dudazen badozu ene laztana

asko da ditxoso desditxaetan

nik ain on baneu bozau kantazeko

padeszietan dodan doloreak

26.— AITAK EZKONDU EZPANAGI

                1

Jaio azkero serbidu deut

ezkondu nagi onezkero

ezkonketako edadea deut

ogei urtean elduzkero

zorigaxtoan jaio ninzan

ezkondu baga il banadi

aitak ezkondu ezpanagi

neurauni ezkonduko nax sarri

                2

Gau egunetan beti nago

esekoakin deadarrez

senar gureak oita nago

esekoxeok beti barrez

oraingaño gaztea ax ta

urtexe baten goza adi

aitak ezkondu ezpanagi

neurauni ezkonduko nax sarri

                3

Oi nolako atrenpea

darabildan ankaetan

banekike goruetan

gonearekin atorrea

saldu neike gorgerea

aregaz ezer al banegi

aitak ezkondu

                4

Ain egin jat az andia

neure zilonen artezean

jarri banadi sugatean

beroetan jat iturria

egingo jat minoria

remediadu ezpanadi

aitak ezkondu ezpanagi

                5

Nun bere baita asko dago

enetako dolorerik

ezta munduan morroerik

nork desakedan nola ago

orazio ta beti nago

osoak aita jan balegi

aitak ezkondu ezpanagi

                6

Zerenzat deut lau bost gona

ez aseginik arzaiteko

gura dodana egiteko

ebiliko nax orra ona

artuko deut koipe ona

denporatan el banadi / aitak /

                7

Lege baliz eskaetan

amorosari lanzetea

banikeo nik aurraldea

(Ezabatuta) eskuetan

ukabila musuetan

izorra ezpanaagi

aitak ezkondu ezpanagi

                8

Neurau baño nor? ete da

ederrago donzellarik

mutil gose on gurarik

mundu guztian ez ete da

banzito bati berba

palagadu al banegi

aitak ezkondu ezpanagi

28.— AIN ON EMUN BALEUST KANTAZEKO

                   1

Ain on emun baleust kantazeko

bozau naturalezaz bentureak

nola emun eustan amoreak

borondateau dama serbizeko

edo nik izan baneu sufrizeko

gatxoek biozau ainbat zabala

zein dodan buruan bena liberala

edozein kantaeta trobazeko

                   2

Bataz esango neuke doloreak

bakotxik nenbilela illunetan

dulzero nituala biderketan

zugana kexaak eta klamoreak

artu nengianean kolereak

zure amorearren penazeko

podere baneukaike tenplazeko

neure begi beraoen alboreak

                   2 bis

Ni nax izen onegaz firmaetan

zurea izan nax izan da izango

zu nungo zarean ni bereango

eztot nik sobrenonbreau mudaetan

beti nax jaio azkero bilaetan

gauzea nola al zaidan kontentadu

ezertan nik bazaitut enojadu

nagozu sekulako penaetan

                   3

bada bere ditxaz desditxadua

jaio bide ninzan ain tenporatan

zeinaz benturea joaki jatan

sekulako nigaz despedidua

enezat faltadu zan kontentua

enezat faltadu zan asegina

enezat faltadu zan alegina

enezat faltadu zan esporzua

                   4

Ene bearra da ezta zurea

neurk konfesazen dot au alaclara

zerren biur ez nezan txaolara

neure begi luze ekusgurea

bada bere ditxoso tenporea

ditxoso begiak ditxoso oñak

ditxoso burua ditxoso soñak

ditxoso artu neben banderea

                   5

Ditxoso eguna nox galdu ninzan

ain gauza andia irabazteko

ditxoso lutua sarri jazteko

ditxoso puntua zeinaz il ninzan

ditxoso bioza zeina jarri zan

zuregan ain ondo enklabadua

ditxoso ni lako amoradua

zegaiti gararrilean jaio ninzan

                   6

Ditxoso zuregaiti ilten dana

ni legez bizi dala penaetan

determinadu baga rendietan

zugaiti kruel dala beregana

ditxoso ni nolako kapitana

ditxosa zu lako arerioa

ditxoso ni lako arrilleroa

zerren asesta nezan zuregana

29.— NIK LANZETEAZ JO DIAT ETA

Denpora baten izan ninzan

amore minez tentadua

donzella batek edegi zidan

oi neure bioz koitadua

egun askotan nik egin nagon

modu askotan erregua

arren osatu nengiala

al izan gero medikua

errespuesta emaiten zidan

lizala neska onestua

aita amaak likeoela

berebiziko afrontua

ni barriz gizon desditxaduau

bizi nax bizi penadua

egun batean artu neben

neure ballesta armatua

zagita zorroz bat ifini nagon

berar gaxtoaz gantxitua

laztanagana oi izan ninzan

us egin baga giadua

kamaraetan idoro neben

santua legez pintadua

neure aoau ifini neden

palabra dulzez gantxitua

bere zenzuna ifini nagon

promesa askoz pobladu

neure aragi gaxtoaganik

izan ninzan ni tentadua

ezin sufridu neikean

biziagati tormentua

pena artarik askatu nau ta

bizi nax bizi kontentua

Donostiako San Franziskuan

agoan gizon soldadua

donzelleoni egin jazak

izta ondoan anditua

nik lanzeteaz jo diat eta

oi ik ezarrok enplastua

31.— NI BADA ILGO NAX FORMA ONETAN

Ni bada ilgo nax forma onetan

zuk bada egizu gura dozuna

mundu guztiak dakus dakusuna

ni zugaiti naxana gastaetan

alfer ifini naizu purgaetan

ozpin barakazetan sekulako

ez deraustae besterik aterako

salbo bai zaitudala amaetan

Garia pagazen da diruagaz

dirua bere bai beste gauzakin

bada bere ezta amoreakin

amorez baize jarri igoalaz

nik laztan bazaitut agaz beragaz

pagatu bear dozu zeure zorra

tenplazen dozula bioz gogorra

amore jaunaren prezetuagaz

32.— JAUN ZERUKOAI EMAITEN JAGOT

Jaun zerukoai emaiten jagot

oi asko geraziarik

deseo neben okasio bat

zerren nagoan jakinik

nik orain diot inox ez zala

ipui zarrik guzurrik

zegaiti gauza eginik ezta

munduan sekretokorik

nik au onela esaterako

asko da errazoarik

oi geiago zufrietako

eztot nik pazenziarik

poeta gazte jakinduna

ze zaoz engañadurik

zu pagazeko faltako dala

nigan entendimenturik

egin dozuna egiterako

ez dozu errazoarik

zerren nik zuri eman eztizut

artako okasiorik

ez geiago nik egin ez dot

zure basoan egurrik

sekula barriz nik ez negian

oi zure kontra berbarik

obra barri bat ei daukauzu

nigaiti konponidurik

linda damea asko deusut

nik aregaiti eskerik

mesedeori serbietako

eztot nik intereserik

orretan bertan oi bear dozu

geratu satisfetxarik

onin batenaz adi nazazu

badozu sentimenturik

zure entendimentua bego

gutxitan irazarrik

bere burua oi bear leuke

efini korrejidurik

lenaengo ta gero juzgadu

bestegan baliz tatxarik

edo izanagaiti bere

eugi enkubridurik

au egiteka zugan asko da

dama galanta kausarik

zuri egiten ez jazun gero

ezertan agrabiorik

errazoarik ez daukazu

niri ifinten koplarik

ene kapea ojal ona da

neure diruak kostarik

iñoenari ezteusala

bapere inbidiarik

ene kapaak egon doaz

ain ondo toleztadurik

nola bazuen saboianea

gauza usaiz beterik

oita kapa bat emunagaiti

ez nax geratu piloxik

inori emun bajagot bere

ez nago damu jakinik

ene erriti oita zurera

badago bidazidorrik

oi aetati paseazeko

eztot ardura lagunik

bide artati iramo badot

zure kalera gezirik

ene laztana oi utra dago

galanto enpleadurik

zure lekuan ederra nor dan

zeur ezpazara ez dakit

zegaiti inor ederra dala

gurean ez da famarik

linda damea ni neurau nago

galanto informadurik

zure lekuan ez oi dala

ederrez konfradiarik

donzella eder juzgaetako

asko bear da gauzarik

onestidade parebagea

fundamentuzat arturik

mal pekado frutaau dago

lekuorretan galdurik

limosneraok salzaen dabe

lekuan beste frutarik

onin batenaz egon gura dot

aldionetan exilik

zegaiti arren eztit emaiten

igitaiak lekurik

bada nipere jarri badagit

sekula barriz koplarik

poeta gazte doña Elena

ez nax egongo exilik

au nik onela esaterako

asko dot errazoarik

berorren serbizaria nax ta

ez niri barriz burlarik

33.— AIDE ANDIOK BIDALDU DEUSTAE

Aide andiok bidaldu deustae

eskrebidurik kartea

ezkondu gura nindukeela

ene gogoko tristea

oi eta bardin onela bada

andia jatort kaltea

zegaiti bein ezkonduzkero

galdu dot libertadea

onein batenaz oi kenduko jat

amoraduen nonbrea

eragoziko deraustae

damaok serbietea

akordaduko sekula ez jat

kalean paseazea

astirik barriz ez dot izango

zear ifinten gorrea

gabetan barriz ez jagot joko

laztanai biguelea

ez geiago oneretxiai

bentanarean flautea

debekatuko oi deustae

ari egiten apea

ez geiago ez jagot joko

kontereagaz atea

erraz daoke azkero geldi

oi ene errodelea

arkaan barriz erraz dafinket

malla finezko kotea

oi eztot zerren azkero janzi

seda finozko kalzea

ez geiago aren ganean

zapata kutxilladea

oi arrezkero nik ez dot zerren

estudiadu danzea

ez geiago dekoro jakin

pabaneagaz bajea

ondasunoek galdu badagit

semea ditxabagea

erruki nauzu neure aideak

zegaiti nax ni gaztea

oi oraingaño ez nax ni eldu

oi bada ogei urtean

oi eta barriz andiegi da

ezkonduaren kargea

bertati dakar gizonaenzat

ardurea ta plagea

enzuzu eta dirakasudan

ezkonduaren dotea

ezkondu eta lenaengoa

ona dau ilabetea

badanik bere bertati dauko

kargutan aziendea

berandu ezin eta gox jagi

iruli sarri oean

pensamentua darabilela

leku askotan fedea

pobrea bada zegaiti eztau

zegaz sustendu honrea

askotan estu oi bearko dau

errelleagaz goldea

izerdi orio franko bear dau

oi bere bular artean

maira datorrenean barriz

baba zigorrez saldea

zazpi librako tremes andia

faisaezat aldean

ardao zuri San Martingoa

pitxerraz iturrirean

ume txikik oi eta badau

azaiketako losea

aziazkero ezkonketako

[...]idago polsea

pobreonenzat oi gatxik asko

aberasonek doblea

mutil neskatoz lenaengoa

bete bear dau esea

oi eta aen gobernazeko

bear dau andi manea

pausorik asko egin bea dau

sustentazeko plazea

kontu andia bear dau egin

ez erorteko area

emazteori ona ezpadau

esean erriertea

alkar aditu ezpadagie

ez dabil ondo esea

kapelaetan darabiltela

beti aragi errea

aragionen jaaterako

asekabazko salsea

abenietan badira bere

ezta fatako kargea

interesean beti darabil

gizonak borondatea

ama askoren seme askogaz

bear dau batu urtean

ordu askotan oita bear dau

iregi bere polsea

semerik badeu esaten jago

aita egidak jakea

ari jakea egin orduko

alabeorrek gonea

oi ainbat dazust lazeria ze

eraetan jat fedea

oni aparta al dagiona

ditxa onezko semea

edolabere urten artean

ogeta amar urtean

neuronek ala egin gura dot

bizi al baninz artean

jaun zerukoak arren dindala

kunplietako ditxea

nigaz ezkondu gura dabena

sosega bidi bakean

oi onegaiti itxaden begi

dozenaxe bat urtean

artean barriz goza dezadan

oraingo libertadea

oi oni luze deretxanori

ze bego ene ustean

oi nitaukautat emazte on bat

zeña dan ama andrea

jaun zerukoak oni demala

bizi ona ta luzea

zegaiti onek sustenduko nau

egunean da gabean

gradu andian jarririk nago

ene egi ta fedea

oi orain ez letorket ondo

arereanik jastea

orain dama bat serbietan dot

lindea parebagea

oi eztauko mereszidurik

niganik anzietea

egin deustan mesedeak

serbidu jagin artean

zegaiti nei traspasadu

amorearen legea

oraindo beti izan nax

oi amoradu firmea

orain ez neuke errazoarik

izenau borraetea

ez geiago gazta zaroau

ain laster anzietea

klaramente dakustan gero

galzaite libertadea

ezkonduzkero probetxaetan

oi ezta damuketa

uztarriori ezarrizkero

sufridu bear goldea

orapilagaz lotu azkero

neke da askaetea

gauza fortiza oi dana bakust

ezkonduaren kargea

karga andia sufrietako

oraindo nax gaztea

azaiteau galdu lerait

ardura usazakeak

ene aginok ezin jan leie

aragi erre bagea

estomagoau galdu leiket

bianda probazakeak

oean kalentureak liket

lagunik baneu aldean

laster batean oi lirazueket

beste mundura bidea

gauza sakona bide da izan

isaso ondar bagea

neure buruau ez nei ondo

andratan konfiazea

ene aideak oi arren au da

neuronen respuetea

akordaetan ez dodala

ain laster ezkonketea

34.— DITXA BAGEAU JOAN NINZAN

Ditxa bageau joan ninzan

ezer baga eskuetan

esaiorrez

topa nindin gradaetan

legoala

ballesta bat armaetan

traidorea zer da onela

zer egin deuk jauregietan

eiz ona

itxi dinat menaetan

igo eginda

asi adi mozietan

ni banajoa

salsearen aurkietan

ez al deustak

baldin egia kontaetan

igo egin laster eze

eurk dakusken erietan

igo neben

bista bga begietan

neure jaunak baesadan

nora zatoz penaetan

ene jauna zer diostazu

zer daukazu bularretan

zagita bat eben daukat

azarri ez nax tiraetan

konfesorea

bekardae lasterretan

ene jauna

jarri zatez sillaetan

nork egian kolpeori

zure aragi ederretan

Garzilasok ene andrea

nengoala menaetan

bigueleaz

kanzio baten kantaetan

il banadi

nik deusat parkaetan

bizi banax

jakingo deut bengaetan

au esanda

il ekidan eskuetan

andra ditxa bageau barriz

sei ilekoaz maiaetan

ene esai traidorea

pozik kalza juponetan

tristea nengoan

iru ileko egunetan

asekaba garraz asko

oi nebela sufrietan

sabelekoaz

ez ninzala gozaetan

senar baga

jarri ninzan belaunetan

amaeka ilabete

neure jauna goza nezan

ala andrea ditxa baga

sortu bazan neskaetan

zerren il ez ete ninzan

jaio ninzan egunetan

seme batez erdi ninzan

digna ez ninzan gozaetan

ilabete ez egian

ama bereaen ugazetan

arrezkero ene semea

eztakust neure begietan

ondo uste dot galdu zala

isasoaren ondarretan

Garzilaso traidoreak

agindu eben undaetan

az txikirra biozagaz

lekarroela señaletan

gumutatu ez lekion

bere aita eskaetan

ala bada eroan eben

mandamentua kunplietan

aide baga bakox nago

desditxadeau eresketan

gizon batek or daroa

inozentea besoetan

isasaldea beera doa

bere buruaz berbaetan

il agidala

jaunak jaustak aginketan

bioza ta az txikirra

daroadala señaletan

inozentea damu diat

ain gatx andia obraetan

borondate jaukaat

al badagit salbaetan

bere begiak erazala

(Irakurtezina) negarretan

gizon onau baegoan

zer leikean pensaetan

txakurtxo bat an eldu zan

ur aldeti eizketan

gizon onak dei eginda

lotu eben gibeletan

atera deuso biozori

gorde dau kalzamudoetan

inozentea

efini dau lau azetan

lotu deuso eskutxoa

ust eztidin odoletan

estali dau seitxoa

arrai bazuen kontxaetan

Garzilasok esan eusan

senaleagaz kunplietan

az txikirra biozagaz

emun deuso eskuetan

utra kontenturik dago

forma onetan berbaetan

35.— EGUN BATEAN SARTU NINZAN

Egun batean sartu ninzan

billa on baten bakarrik

amorearen min berarraz

ondo deskuidadurik

pensamentuau ez neukala

nik agan okupadurik

aen podere andiagaz

ez nedukala konturik

seguro ustez ez nioean

bapere prebenidurik

neure begiok neroeala

librero desplegadurik

traidoreonen redeagaz

ez neben memoriarik

uste dot eze ninoeala

lo ze ez irazarririk

bizi ninzala uste neben

arduraba librerik

neure buruau banedukan

zaarzat jubiladurik

tenpora baten amoreorrek

bazugaz konsultadurik

bere korteti ni baninduan

ezarri desterradurik

ala ni bada egun azkero

nengoan despedidurik

uste ez neben izango zala

sekula amistaderik

egin eusten agrabioa

amoreonek ezaunik

36.— OI GIZON BATEK ERREGE BALEU ENOJADU

              Aquí comienza un tratado de lo que verdaderamente aconteszera antes y el

              día del temeroso juicio y el galardón y premio que los buenos y los malos

              han de rescebir según sus obras compuesto por Lazarraga sometido

              al gremio y corresción de la Santa Madre Iglesia arrimado a la fe y

              al mejor juicio

              Invocación a la madre de Dios

Oi gizon batek

errege baleu enojadu

enojaduta

asko maneraz afrontadu

itaunketan dot

oi leikean azertadu

atrebimentuz

oi balekio arrimadu

nik ez neike

al egiala konsejadu

zerren leike

oita bertati kondenadu

badanik bere

amea baleu ain onradu

onrada eta

bere semeaz konzertadu

oita zeñari

semeak leion otorgadu

eska lekion

mesedea ta konfirmadu

banexexkeo

oi legiola umilladu

gatx egilea

andra oni ta suplikadu

bere semeari

oi legiola alkanzadu

parkazioa

zerren lebela enojadu

oita bertati

ameak leike azeptadu

erreguxeau

zeñak leian prokuradu

oi legiola

seme jaunorrek otorgadu

kulpaduaren

barkazioa ta konfirmadu

bada jentea

zerren daigun atajadu

esan dogunau

arren daigun aklaradu

jakin egizu

oita dogula enojadu

jaun zerukoa

zerren ditugu kebrantadu

oi mandamentu

santuak eta traspasadu

zegaiti dogun

pena andi mereszidu

infernuetan

daoz zuenzat grilluak

zerren deustazun

oi ausi mandamentuak

oi laster zoaz

gaxto deskomulgaduak

ez indan jaate

oita nengusun orduan

nola nengoan

goseak ilik munduan

ez ze egidan

surik oz ninzan orduan

oi ez ninduzun

ai rekojidu neguan

gaxo ninzala

ez nindukazun kontuan

ez geiago

katigu nenzan lekuan

esango dabe

kondenaduak orduan

oi nox zenbilzen

orrinbat gatxez munduan

eldu ez zara

guek geonzen lekuan

exilik zaoz

eranzungo dau orduan

jaun zerukoak

oi au desoen puntuan

akorda zatez

oi eta zarriz kontuan

zin bat joazen

ebili pobre munduan

goseak ilik

ozak bere bai kanpuan

oi zuetara

joan joazen orduan

limosna eske

jaungoikoaren kontuan

zuek oegaz

oi kontu gitxi orduan

orain zaoza

gumuta dezun lekuan

zuelakoak

egon doazen moduan

utra gaxtoto

bizi zinean munduan

ataidea

ez zeukala kontuan

ene gauzarik

ez zeukala buruan

beti zeonzen

Satanasekin jokuan

pensamentuok

ifini baga zeruan

traspasadurik

oi ene mandamentak

oi debozio

gutxi zeukan tenpluan

sazerdoteak

meza esate orduan

ez geiago

predikaeta orduan

oi zuen gatxok

utra dakust nik klaruan

zoaz da zarriz

infernuaren zoruan

finik izango

ez daben asientuan

ernegaduko

dabe gaxtoak orduan

enjendraduta

jaio zirean puntuaz

egingo dabe

oita onela llantuak

ernegazen dot

oi konfesore juduaz

zerren ninduzun

oi asolbidu orduan

oi egin baga

penitenzia munduan

oi konfesore

kondenaduak orduan

eranzungo dau

oi au danzuan puntuan

ernegazen dot

zugaz madarikatua

zerren ninduan

zuk engañadu tenpluan

on izango nax

esan zeustan orduan

eongo dira

onela kondenaduak

sekularekoz

finik ez daben lekuan

oi onak barriz

beti kontentamentuan

zerren deuste

jaunak esango orduan

oi zatoz zatoz

neuronen eskojiduak

jasarri zatez

padarisuko reñuan

zeña dagoan

zuenzat asinadua

oi zerren nauzun

beti eugi kontuan

oita munduan

bizi zinean orduan

kunplidu dozu

oi ondo mandamentuak

goza nazazu

neure aitaren tronuan

oita goazen

ene bedeikatuak

joango dira

onak norbere kontuan

jarriko dira

angeruakin zeruan

37.— NAI EKION NIK AREN KONTRA

Nai ekion nik aren kontra

oi ez nedukan kexarik

ez eben gura nik aren kausaz

egin negian negarrik

ekusen gero ez neukana

ezertan bere bearrik

bere kriadu leialaz nola

a nizaz akordadurik

dei egin zidan neure izenaz

neurk baize sentizakarik

zu nundi zabilz amoradua

bakotx deskonsoladurik

ene kabaña realerean

ala deskarriadurik

gora ezazu zeure begiok

badozu sentimenturik

amorea naiz eta nakusu

baldin badozu begirik

nik berbaoek nenzuanean

andiro admiradurik

txapez lurrean efini neben

belaunok umilladurik

eskuaz sonbreroa kenduta

buruau inklinadurik

neure begiok goratu neben

bildurra posponidurik

ekusi neben odei zuri bat

zagitaz ingiraturik

38.— ELEXA SANTA DEBOTA BAT DA

Elexa santa debota bat da

monezterio barria

relijiosaz beterik dago

barru aldeti guztia

San Bernardoren abitoa

ojal balza ta zuria

egiten dabe utra santaro

barruan penitenzia

jaun zerukoak emunik dabe

partikulare grazia

eurak dakite kuraetan

min oria ta gorria

Jan Doneanez Bautistea

zeruan santu argia

mundu guztian zelebrazen da

jaun onen eguzaria

tenporea da ebelteko

azeptoa ta garbia

bezpera artan jentez oi da

aiuntamentu andia

galai galantok ara doaz

egiten erromeria

39.— AREN ERDITAN SILLA BERDE BAT

Aren erditan silla berde bat

moraduz jaspeadurik

silla onetan baegoan

sei eder bat jarririk

narru zuriak estalzerako

ez eben bestidurarik

tafetan gorriz oi bazedukan

begiak rebozadurik

esku batean arko galanpat

fletxeaz adreszadurik

forma onetan nik nedukala

zenzunau elebadurik

ene aldeti igaro zidin

dama bat enrizadurik

ene parean eldu eta

krianzaz komedidurik

ongi etorri zu jauna baize

ez esan beste gauzarik

neska berbea nenzuanean

txitxitez alteradurik

baxadu neben neure begiok

zeruko altureanik

donzella linda graziosea

nengoan lekureanik

debisa nezan zerbait lizana

neuregan rezeladurik

ari begira nengoala

ondo disimuladurik

izerdi batek artu ninduan

penadu ninduan bizirik

sentidu neben amorearen

arkua desarmadurik

ene bioza bazegoana

kolpeaz maltratadurik

bertati boz bat adi nezan

zeruko odei artarik

serbi nezala donzella ura

ordu bat faltazazarik

eranzun nagon ni nozun gero

efinten obligadurik

donzella oni ez emun jauna

ni eraiteko armarik

eparaetan bardin bajazu

beste zagita zorrozik

onen biozau nai bekizu

efini senaladurik

erreguketan didazun gero

asko dot borondaterik

efiniko dot orren bioza

zureaz orapildurik

au esan eta amorioak

agana begiraturik

bere arkua armatu eben

amen bat beranzakarik

donzella urak ekusenean

ala determinadurik

akojidu zan sagradura

ark emun baga kolperik

ni arrezkero beti nago

amore minez gaxorik

ai ene desditxadua bada

ezpadot remediorik

40.— BERE MAKESA ATERA DAU ZORROZIK

Bere makesa

atera dau zorrozik

ebagi deuso

belaaria baterik

lanternea

eskuan eroanari

orduan jaunak

umildadez beterik

agindu eusan

ez lemala besterik

modu onetan

oita berba jakinik

sar ezak Peru

gabineteoi geldirik

bere lekuan

ze egik beste gauzarik

armaz inor il dagiak

armaz il bearko dik

Jan Done periak

ez egian besterik

sartu egian

gabinetea exilik

juduak bariz

asko eukan negarrik

zerren eusan

belaaria ebagi

jaun zerukoak

umildadez beterik

belaarria

ifini deuso osorik

oek guztiok

ortuan iragarorik

eroan eben

Kristo bera loturik

Jerusalemen

sartu da arrastradurik

asko daroae

juduok alaridurik

jaiten dabela

asko tronpeta garrazik

euren biozak

kontentamentuz beterik

traidoreak txu egiten

deusae losa bagerik

bai geiago

ostean asko burlarik

41.— MARI LOPEZKO EDERREZA

              Canción para cantar por alguna persona

              que ha murmurado

Mari Lopezko ederreza (Gainean: atrebidea)

ez esan sekulan gauzik

(Ezabatuta: arren zaoke exilik)

baldin gura ezpadozu

ez difinzuen tatxarik

berbarik asko esan oi duzu

(Aurrekoarekin ordezkatuta: oi aserratu deraustazu)

ene ausenzian eginik

(Aurrekoarekin ordezkatuta: zeurorrek ala gurarik)

bada nik bere irabazi

(Aurrekoarekin ordezkatuta: baia bardin irabazi)

ez dozu gona barririk

(Aurrekoarekin ordezkatuta: ez dozu agaz honrarik)

zierto obato izango zan

egon bazina exilik

oi bada bere berba gureak

ez dizu emun lekurik

Luzuriagan jaio zinean

Langarikan zaoz kalterik

oi gutxiago esaterako

nik ez dot pazenziarik

berbarik asko erraz dasaket

zuk ala mereszidurik

zeure aoan dozu agiri

an ez dozuna kilzarik (Lerro artean: freurik?)

oi zu ederra izan ez arren

nik ez daukat bearrik

oi onegaiti gatx esalea (Ezabatuta: ene laztana)

ze eukakezu penarik

zerren zu (Lerro artean: txipi) balza izanagaiti

asko da (Lerro artean: galai) dama galantik

Oi Langarikan egonagaiti

ez artu soberbiarik

(Lerro artean: amoraduok egonagati)

ezkondu gura baldin badozu

(Lerro artean: estao zure)

asko daukezu senarrik

Peru errotxek asko dauko

esean seme galantik

areantxe bat oi al badozu

bila ze zatez besterik

uste badozu iñon ez dala

a ta zu lako beste bi

ipirdietan deikiozu

erraz mun biok alkarri

juramentu egiten jagot

(Lerro artean: adiketan duen guztiori)

obian dazan amari

nigan miirik badafinzu

ez egoteko exilik

(Lerro artean: ezai izanagaiti)

zerren zu ederra izanagaiti

ez dot bapere bildurrik (Lerro artean: penarik)

osaba jaunaz ezpazeonza

jakin egizu niganik

alogoroak oi neukala

zurezat ondo gorderik

oi aren serbizaria nax ta

ez dot esango besterik

(Lerro artean: berba dollorok gorde egizu)

oiñ eskuetan mun egiozu

ez niri barriz burlarik

42.— SALBATIERRA EGUN EI DAGO TRISTERIK

              Historia de la quema de Salbatierra

              que fue a primero de agosto

              del año del nascimiento del Señor 1564

              compuesta por Lazarraga

Salbatierra

egun ei dago tristerik

oita dabela

egiten asko negarrik

zerren jarri da

guztia destruidurik

ez da geratu

barruan ese galantik

zerka zabalok

jarri ei dira bakarrik

oi onezkero

ez da merkatu bearrik

apain ze bedi

oita donzella galantik

erraz daoke

Araba lutoz janzirik

ez ara eroan

barrundiarra frutarik

Nafarroarik

jasi ze bidi gararrik

Salbaterrarrak

ez egin barriz justarik

erraz zaozke

oi ondo gaztigaturik

jaun zerukoak

onela permitidurik

ezin esan dot

egon bear dot exilik

flakezeonen

estit emaiten lekurik

balia bekit

oi badot adiskiderik

ifini nagi

oi arren esporzadurik

konta dezadan

dolorez asko koitarik

ez dakienak

daozen abisadurik

asi gura dot

nanzuzu zaoz exilik

mila ta bosteun

urte alkarri eranzi

irurogeta

lau geiago ganeti

da jaio zala

jaun zerukoa justorik

abuztu ilak

egun bat kunplizakarik

oita jagi zan

su ori utra fortizik

Salbaterragaz

andiro enojadurik

portaleetan

komienzua arturik

oita erre dau

Jan Doneanez kalterik

kanpaak bere

txapitelegaz arturik

bobedaxeok

itxi dau eurok bakarrik

zerren ez dago

nork sokorridu jenterik

zerren eozen

izurriteaz urtenik

ifini dabe

oi eta asko penarik

komarkaetan

ara balloa gizonik

zerren eozen

larrin guztiak beterik

persona askoz

izurriagaz gaxorik

oi jente asko

egoan pare bagarik

ara begira

oi ezin sokorridurik

su ori barriz

oi beti soberbiorik

ez eukala

bapere piadaderik

izurridunak

asko eukaen llanturik

nork bereari

oi ezin kobru emunik

etorri dira

oi barri onok enzunik

komarkaetan

eozenok rekojidurik

oita lebela

egiten asko negarrik

zerren ekusten

eben guztia galdurik

galdurik eta

suorrek abrasadurik

emun al baga

bapere remediorik

al egienak

esporzuz animadurik

ateraetan

asi zirean tristerik

aziendea

dolorez kontu bagarik

andiok barriz

utra negoziadurik

euren eseak

oi ezin defendidurik

ala galdu zan

lekuau desastradurik

enparazaka

ese bat baize besterik

asko erre da

barruan joia galantik

bai geiago

oi asko arka garirik

askok dauko

bioza ondo errerik

eugiko bere

sekula osazarik

eukaiteko

asko da errazoarik

zerren egin da

oi asko kalte andirik

guraso asko

jarri da ume bagarik

umeak bere

oita guraso bagarik

asko dabilza

kureldo desterradurik

nork bere ese

apaindurean urtenik

oita dabela

ekusten asko penarik

zerren ez daukae

nun paseadu kalerik

ez geiago

erregalozko tendarik

ez geiago

alkate rejimenturik

jaunak dabela

oi asko geraziarik

bizi garean

guztiok rekojidurik

oi ez kargadu

nork bere konzenziarik

jaunak ez digun

oita gaztigu besterik

ez inor egin

<eze>r lukuru gauzarik

ez geiago

konzenziazko traturik

ez erabila

deretxo baga auzirik

eroan ustez

inori aziendarik

ze eukaikezu

iñogaz injuriarik

proximoari

ez egin agrabiorik

akorda zatez

zaoza irazarrik

Salbaterrai

ez artu soberbiarik

zerren dakusu

oi asko profeziarik

jaun zerukoak

zuri bidaldu jaginik

adietako

badezu miramenturik

ez konsentidu

zeure lurrean gaxtorik

rejimentua

ifinzu abisadurik

ez dagiala

bide ez daben gauzarik

oi dafinela

republikea garbirik

bazterrok bere

oi ondo gobernadurik

begirauzu

ez egin beste gauzarik

43.— ZERU ZABALA OI ESTALI DA IZARREZ

Zeru zabala

oi estali da izarrez

ene begiak

asi zatez negarez

ene bioza

erdira zatez dolorez

Jerusalem

gaur bete da traidorez

jaun zerukoa

an ei dabil klamorez

saldu dabela

oi eta Judas traidorek

asper ze zatez

jentea negar egitez

ikara jabilt

lau laurenok bildurez

arren nanzuzu

jaun zerukoaen amorez

konta dezadan

pasio santua dolorez

Eguaunari

eguaunguren esanik

zeruko jauna

<jarria> zan tristerik

oi leukala

asko pensamenturik

biozean da

dolorez amargurarik

zerren eukan

Judasek gaxki saldurik

judeguakin

aurraz berba eginik

ogeta amar

<monedaz saldurik>

Entregazeko

Jesukristo loturik

traidoreasak

ondo disimuladurik

afariori aurkietan

baebilen solizitorik

aurkitu eta

dei egin deuso umilik

umilik eta

lisonja askoz beterik

joan zan jauna

dizipulook arturik

afaritan

maia bedeikaturik

nun esan eusten

guztiai berba jaginik

eben dago

ni naukana saldurik

eranzun eben

guztiak espantadurik

benturaetan

ez al nax bada jauna ni

neuronek bakit

arren extazu exilik

jagi zidin

afaritarean tristerik

guztiai oñak garbitu eusten

bertxeak umilladurik

nun esan eusten

asko palabra dulzerik

gero joan zan

guztiai ala etxirik

amabietan

[...]kojidurik

44.— LEKU ON BAT DA ESKOZIA

              De la señora Maria Estibaliz de Sasiola

Leku on bat da Eskozia

obeagoa da Beneszia

ene aldeko lagunoni

elkaenzako flakezia

nai deban orduetako

andia dakar fantasia

bosteun dukat kosta jakan

baroeoni balentia

emperadore jaunaganik

ekarizea lizenzia

eleizara juen oi naiz

egin oi det bekatu

abemaria asi baize

ezin oi det notatu

liburuan bere jari oi naiz

begi neureok lausotu

fraidia predikazen jarri

izik ezin aditu

ofrendara dianea

ondo oi det miratu

sagara gora dianean

amore lindeaz oroitu

amore linda galantorek

gogoan oi ni banindu

lagunok baiez diostau

neuronek ezin sinistu

neuronek esin neio baia

egingo digot mandatu

arenzat jaio ninzala ta

enagiala largatu

es bisteak konsolat[...]

ez egonak amorat[...]

ez maian asentatu[...]

ez oean albergatu[...]

jaun zerukoa estagik[...]

gizona onein amor[...]

laztan enea nai gara[...]

sure atean arteti

aren agun zaite[...]

sakuskedan leiotik [...]

egun artan nik ez ne[...]

munduan lizan bear

speranzeak bizi oi [...]

erri onezat atean

speranzea galdu oi dot

errira natorronea[...]

ene lastan zuri ederra

zure laztan ni banari

kontu estua emango digozu

zeruetako jaunari

munduan diran podere oro

eskuan dituanari

bazinaki gogoa

lastana biozekoa

[...]re minez ilgo banaiz

[...]udatu jaun zerukoa

[...]more linda galant bata

[...]ne amore berria

[...]ura dakustan ordu orotan

[...]rzean ur det irria

[...]a estakustanea

[...]ldea malenkonia

[...]gun ekusi estet eta

[...]oi ene bekataria

[...]sigarika banendorren

[...]patu egun batean

[...]estanarekin enkontra nezan

[...]an Juanen aurea

[...]e iru matalotekin

[...]uza galanta joean

zazpi urtekoz ekari nau

gajoturik oea

korzierrean irte neban

baii? joean kalean

debotaro enzutera

birjinearen mezea

Madalena santea da

ene abogadea

arren emon degidala

eska nakion doea

arimakoz eta gorpuzekok

obe dedan bidea

ene laztan biozekoa

kortes enseinadea

eri onetan bestek eztu

ar oi deban librea

Franziako armak dakaz

goian eta bean

aren ekuzten etoriko naiz

lebante urrunerean

biok ondo izango gara

mundan garan artean

paradisu ereinuan

mundutik goazenean

45.— ITAI LELO I BAI LELO

Itai lelo i bai lelo

etxean arai leloa

damarika dan galantaena

Belagai Butroekoa

Belagaia dioza eta

korionean jajoa

oreanik jagi ninzan

astelen goizean

eskuetan busti eta

kalera nirteanean

ene lastan zuri ederra

berdurakin aurean

soinean gonaz ondo jazita

jurapa oria gainea

gerian gerikoa eder

solea sotil oinea

bularteria trapua zuri

labradurak urrea

donzellakin fordelizak

lepoan goienainean

donzella batek jozi zeban

Iruneko kalean

niri ondo kosta jakin

Gipuskoako lurrean

orain aldiaz aita deza[...]

Gaztelako noblezia

Burgus ta Toledo

ta Kordoba ta Sibillia

[...]ko e Rei[...]

Barzelona ta Balenzia

Napol erri noblea da

arek urrean Kalabria

Genoako kondaduan

Pisakin Florenzia

Pullalekin Ferrera baino

obeagoa da Beneszia

munduak klaramentean daki

zurca dana Zizilia

[...]ostaenez lezu on dira

Toskanarekin Lonbardia

aek gustiak baino bere

obeago ene amore oneszia

56.— KOPLA ZENBAKITUAK

              51

Bada nola kantadu ezpadaki

edo zer kantadu ezpadauko

eztau musiko inor benziduko

              52

Askok enzuten dau nik probadu dot

polseak ez ebena enlazadu

aoak egiala alkanzadu

              53

Esazu zegaiti danzuanean

jaio barri danak kantaetea

loak benzizen dau inozentea

              54

Arzaiten dau enzunago deskansua

zerren arimeetan klaramente

dago musikea beti presente

              55

Bada sei batek arzaiten badau

kantu sinple batez ainbat deskansu

zerren ez gazteak baldin badanzu

              56

Esan badagizu ezta faltako

neurk jakin ez arren badogu diru

juglare pare bat nogaz konplidu

              57

Apukaduko jazu bein barriz

alkilazen bazabilz lagun ona

beste bati apuka egiona

              58

Gizon bat ebilen utra galdurik

donzella eder baten serbietan

zeiñak amorez eben penaetan

              59

Urte bat eta bi bost eta amar

kastadu egian desditxaduak

beti bere minaz fatigaduak

              60

Gizon onek seme bat badukan

kantalari guztiz graziosoa

gazte lindo kortes kuriosoa

              61

Baegion aiteak erregutu

gau baten arren lagun legiola

zerren asegin andi leiola

              62

Semeak baeson ni asegin dot

aita egin zure mandamentua

zerren ori da ene kontentua

              63

Bajoazen bada gau illun baten

aitea ta seme biak batera

aitearen bioza koplazera

              60

Baeson aiteak ene semea

neuri bano oba deretxudana

ebentxe bizi da ene laztana

              61, 65

Bada bear dozu dagoan gero

gau aroau illun fresko ta oza

dulzero kopladu ene bioza

              62, 66

Tenplazen asi zan biguelea

kontentaetarren bere aitea

esanjk ai Jesus ene koitea

              67

Comienza la musica

              M 1

Udabarri guztiz alegerea

maiazeko lora ederraena

ze indazu beti oneinbat pena

              M 2

Gau illun onetan egizu argi

irargi zuria eta ederra

rendidurik nago ze bekit gerra

              M 3

Dakusun azkero ene negarrok

ene laztan maite bioz gogorra

nola zara nigaz mutu ta gorra

              M 4

Zer irabazten dozu ni ilagaz

edo zer ideraiten anzituaz

edo zer galzaite ni osatuaz

              M5 68

Mereszidu ezpadot ezer bere

neure partez zerren naxan pobrea

zureti bai zerren naxan zurea

              M6

Begiratu baga zuk ni nor naxan

salbo zu zeurori nungo zarean

nidokazu nagoan penarean

              M7

Nik eztot galduko esperanzea

alferrik izango da kurelago

naiz beaza begit naiz alago

              M8

Edo nafinzu barrez sekulako

edo zuk indazu bizi tristea

zuregan dan azkero emaitea

              M9

Ni ez nagozu eske fiadurik

ez urregorria ez laborea

salbo zor deustazun amorea

              M10

Ene aragiok ikara dabilz

ainbat sartu jate zure bildur

beretxat naxala gaxtolaz

              M 11

Begiok irekazu gutxi baten

eta inka ezazu orrerean

zeure sierbo onen biozean

              M 12

Zegaiti dakusan nola dagoan

ia bizi onegaz aspertua

minez mila lekutan zulatua

              M13

Zegaiti dakizun zeurk ekusita

ez naxana min baga kexaetan

baize justo naxala eskaetan

              M14

Eske nagozuna ene laztana

akorda badezazu ukazea

nik bere ukazen dot bizizea

              M 15

Juzgazen badozu uleonegaz

ozitu jatala niri odola

indarsuak ditut birlo? ta bola

              91

Erdeeraazko ipui batek

la bieja escarmentada berba(Irakurtezina)

lebela regazada paso el r(Irakurtezina)

              92

Nik bere jaunorrek ala gurarik

probadu dot mina eta dulzea

bietan busti da ene ulzea

              93

Konkluizen dot nik onein bategaz

inor izango bada abisadu

bear dau forzoso enamoradu

              94

Gizon damaogaz eztaukana

konbersazioa gusdu anditan

bioa porra batez arraitan

        * * *

              37

Sentidu baga kastazen da

andiro aziendea

galzaiten dogu kreditoa

joia inestimablea

              38

Egiten dogu delito bat

guztiz indolerablea

andiro ofendietan dogu

guztioen kriadorea

              39

Onegaz enojaetan dogu

guk aren majestadea

alborotadu daroagu

birtuosooen bakea

              40

Alteradurik jasarten da

pueblo popularea

guk barez irabazten dogu

infamearen nonbrea

              41

Zeina dan gizon gaztearenzat

asa dakarren sar(Irakurtezina)ea

zuk eta zure lako (Irakurtezina) barriz

efinia eztaben penea

              42

Sobrenonbre bat jenerala

pue(Irakurtezina)zeaz etea

Martin ga(Irakurtezina)ko prime ain barri

zuk niri itaunke(t)ea

              43

Utra da neskak egiteko

pregunta losabagea

badanik bere dozuna legez

aragi gaxto gosea

              44

Estilo onzat artu dozu

erro bakotx bat jaiztea

ai arren bada gald(Irakurtezina) oi zola

ortu artako frutea

              45

Ilinti gatxek poda dezala

an jaiaiten dan boreea

astean bein balezarzue

aus oza ta brasea

agaz osatu lekidizu

matadurako frezea

[...]

              64

Arereanik aterazu

il baten kalaberea

espilu artan mira zatez

neskame engañadea

              65

Agan kontenpla badezazu

gogoaz biozerean

urteten prokuraduko dozu

zaozen kostunbrerean

              66

Nik barriz erreguketan dizut

kunplietan dan gauzea

nigana gia eztezazula

sekula zeure barkea

              67

Ene plazaan ze efinzu

zeure gorpuzez tendea

zegaiti ez dot nik erosiko

an jarri didin frutea

              68

Konkluizen dot onein bategaz

salba prolixidadea

nik uste baño luze izan da

kartako parabolea

              69

Bakit jarriko zareana

nigana enojadea

nik aregaiti ez nei emun

txoritxo baten lumea

              70

Zeurorrek emun dozun gero

kausa orejinalea

remediozat ar ezazu

zeurorrek sufrietea

              71

Aserraturik egon arren

ez dot isiko polsea

lau dukat bidalketan dizut

moneda alegerea

              72

Estal ezazu oriegaz

zeure nezesidadea

on zara eze ezta faltako

zeruko ruziadea

        * * *

              31

Kabuan emaiten dau firmadurik

konklusioz zer zera berzerea

nebeaz bear dala terzerea

              32

Ai ala gatxaren guztiz fortiza

ala biziaren bizi bedarra

benzu munduak ene deadarra

              el 33 autor

Ona bada senoras klaramente

nun relatadu dan zuen bizia

zeina dan zuenzat guztiz gazia

              34

Bada zeurk bazenduan eskojidu

zeurezat orrelako bizizea

zurazat ar ezazu sufrizea

        * * *

              19

Zu bazarade serbietan

jakiten naxan nungoa

baldin badozu adietan

erri artako berbaetan

ni banax Arabakoa

              Copla 20

Urte askotan bizi banax

ezin nagoke arabaga

bardin da usdu dodan banax

neure izenaz nonbraeta nax

Joan Perez de Lazarraga

              21

Amoreorrek il egidan

zagita batez bioza

libertadea gal ekidan

aren ordeko baegidan

prendatan etxi izoza

              22

Agindu zidan negiala

dama eder bat serbidu

ark niri barriz legidala

gabaz egunaz alabala

kontrariozat segidu

              23

Beti nabil kasoau dala

trabajadua azkero

inox ditxarik eztodala

benzedorezat atabala

jo jagiteko sendoro

              24

Desditxaduau ditxaetan

beti narabil galdurik

akordadu dot erietan

desiertuko errietan

ez ebilterren saldurik

zazpi egun da nabilela

lekuti despedidurik

ene zaldiau dabilela

berau piloto berau bela

jan baga fatigadurik

              25

Jakizu bada gura badozu

ene jenaok euradu

aideok deseazen dabe

leku onera giaetan

ziertu prokurazen babe

birretan erabildu nabe

donzella bigaz ezkonketan

              26

Basoetati ebili naiz

ez erri zelaietati

ni gizonegaz batu ez naiz

ia ja kasi txitez il naiz

eztakust begietati

              27

Ziertamente au da bada

donzella poderosea

ene mina ta dubda baga

puntu bat enkubridu baga

kontadu dizut prosea

              28

Nik au onela nesonean

goratu eben burua

jagi gindizen arerean

puntu artarik bertarean

illundu zidin zerua

              29

Ene semea baesadan

artu egizu esporzu

zugaz asegin ar dezadan

gatxori repara dezadan

ielmo ori eronzu

              30

Ainbat tenpora dan azkero

zabilzadela galdurik

eben aseden eta gero

joan zatezke kaballero

andiro mejoradurik

              40

Galdu balegi gizon batek

begietako bistea

gero mediku andi batek

47.— TESTU SOLTEAK

Al baneza dakidan legez

euroen arteko apetitoa

batek emun lezaket abitoa

Bada bere jaunaz ez nafinela

serbida bada ni pauso laz artan

parkatu ez nago ni denporatan

        * * *

Konsolaitan naiz

da konsola zaitez

konsolaitan naiz

ni beti negares on

da pazenzia sufri[...]

balez galterik asko

iatork neure beares

ene gau egunok ga-

ziok dolorez

lorik ezin egin dot

amore minez dako

ita dolorez oi ene

laztanari alan-

zairez balia da-

kidala launa

amorez ezpa-

ilgo naiko dabe

rore? minez

        * * *

Ene laztan zuri ederra

flordelisea zara zu

arren zatozke ene oera

beti ze egidazu gerra

borondaterik badozu

        * * *

Piloxik jaio ninzan pilox nago

piloxik ilgo nax ni gero bere

ezteusta gaiti(Irakurtezina)enze bapere

        * * *

Danon korrua leku askotaik

ondo akompañadua

dama galantak ara doaza

galanti adornaduak

gustietati lorea dira

orduan Axpurukoak

        * * *

Estandarterik onaena

Jesukristoren kurzea

gauzarik ezta ain zierturik

nola dan eriozea

        * * *

Amorea da onako zer bat

nundi datorren eztakit

        * * *

Casaras y amansaras

pare baga arek la leña

kerellea (Irakurtezina)

zuk barizta

gora dei eropena eore

        * * *

Mendi altuan erura daidi

aran baxuan eguzki

mendiarank gustiak baino

ene koitaok naguzi

ikaz laztan ninduan donzella batek

aurten nai ez ekei

laster kanbiatu ninduan

deseo ebenagaiti

        * * *

Leku ona Bikuña

soloan soloan muiña

edozeinek gura leike

angoa bere suiña